Το άγχος ορίζεται ως μια διάχυτη συναισθηματική κατάσταση μπροστά σε μια πιθανή μελλοντική απειλή, εμφανίζεται με ψυχοσωματικά συμπτώματα και επηρεάζει σημαντικά τη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής, καθιστώντας ιδιαίτερα σημαντική την αξιοποίηση προστατευτικών παραγόντων, όπως η πνευματικότητα και το χιούμορ.
Σκοπός: Η παρούσα έρευνα έχει σκοπό να διερευνήσει μέσω συγκεκριμένων μεταβλητών τον βαθμό επίδρασης διαφόρων ψυχοσωματικών συμπτωμάτων του άγχους, καθώς και τον βαθμό διαχείρισης αυτών μέσω της πνευματικότητας και του χιούμορ.
Μεθοδολογία: Στην παρούσα εργασία διενεργήθηκε ποσοτική έρευνα. Το δείγμα περιλάμβανε άτομα 18 ετών και άνω. Η συλλογή του δείγματος έγινε μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης (Facebook, messenger, viber) τον Μάϊο του 2025. Το ερωτηματολόγιο περιλάμβανε αρχικά δημογραφικά στοιχεία και εν συνεχεία 3 υποκλίμακες που αφορούσαν σε μετρήσεις άγχους, πνευματικότητας και χιούμορ. Ελήφθησαν όλα τα μέτρα προστασίας ανωνυμίας και προσωπικών δεδομένων. Το γενικό μέρος βασίστηκε σε ελληνική και ξένη βιβλιογραφία, ενώ το ειδικό μέρος περιέχει α) παρουσίαση δείγματος, β) περιγραφική στατιστική ανάλυση, γ) επαγωγική στατιστική ανάλυση, ε) ανάλυση συσχετίσεων των μεταβλητών και δ) ανάλυση αξιοπιστίας ερωτηματολογίου.
Αποτελέσματα: Το δείγμα της παρούσας έρευνας αποτελείται συνολικά από 156 άτομα με το γυναικείο πληθυσμό να υπερτερεί (72,4%), ενώ η πολυπληθέστερη ηλικιακή κατηγορία είναι μεταξύ 41-50 ετών. Η πλειονότητα των συμμετεχόντων διαθέτει μεταπτυχιακές σπουδές, ενώ πολλοί είναι αυτοί που εργάζονται στον δημόσιο τομέα, δηλώνουν έγγαμοι και φέρουν την γονεϊκή ιδιότητα. Ως θρήσκευμα οι περισσότεροι δηλώνουν Χριστιανοί Ορθόδοξοι και ως τόπο διαμονής δηλώνουν αστική περιοχή (73,1%). Ένα αξιόλογο ποσοστό αναφέρει την εμπειρία έντονου άγχους τους τελευταίους 6 μήνες (64,1%). Αξιόλογο όμως ήταν και το ποσοστό αυτών που συμμετείχαν σε δραστηριότητες ψυχικής ευεξίας (66%).Το άγχος, σύμφωνα με τα ευρήματα, εκδηλώνεται κυρίως με ψυχολογικά συμπτώματα, η έκφραση πνευματικότητας διαφοροποιείται ανά άτομο, ενώ το χιούμορ δείχνει να χρησιμοποιείται ως σημαντικό εργαλείο ψυχικής ευεξίας. Επίσης, η μέτρηση άγχους ανέδειξε αγχώδη συμπτώματα ιδιαίτερα στις νεότερες ηλικίες, όπως επίσης και σε άτομα με δυσμενείς επαγγελματικές συνθήκες, οικογενειακές δυσχέρειες, αλλά και χρόνια προβλήματα υγείας. Ως προς την πνευματικότητα οι γυναίκες στρέφονται περισσότερο στην πίστη και την τέχνη, ενώ οι άντρες προσανατολίζονται κυρίως στην φύση και τη νοητική ανησυχία. Επίσης, η θετική αυτοαντίληψη συσχετίστηκε με επαγγελματική πρόοδο, ενώ η αναζήτηση νοήματος και σκοπού με επαγγελματική μετάβαση. Επιπλέον, όσο πιο έντονη φαίνεται να είναι η εσωτερική ηρεμία, τόσο λιγότερη είναι η συμμετοχή σε δραστηριότητες ψυχικής ευεξίας. Το χιούμορ, από την άλλη, αναδεικνύεται σημαντικό εργαλείο σε άτομα με χρόνια προβλήματα υγείας. Διαπιστώθηκε ακόμη, αρνητική συσχέτιση μεταξύ πνευματικότητας και θρησκευτικότητας, γεγονός που υποδηλώνει την διαφοροποίηση των οργανωμένων μορφών θρησκευτικής έκφρασης και της ατομικής πνευματικής αναζήτησης. Τέλος, δεν προέκυψε στατιστικά σημαντική συσχέτιση μεταξύ άγχους και πνευματικότητας, όπως και άγχους και χιούμορ, ωστόσο η πνευματικότητα συσχετίστηκε θετικά και σημαντικά με το χιούμορ.
Συμπεράσματα: Το άγχος αποτελεί πολυπαραγοντικό φαινόμενο, το οποίο επηρεάζεται τόσο από ατομικούς όσο και από κοινωνικούς παράγοντες. Μηχανισμοί και στρατηγικές αντιμετώπισης, όπως η πνευματικότητα και το χιούμορ, δύνανται να ενισχύσουν την ψυχική ανθεκτικότητα των ανθρώπων, ώστε να διευκολυνθεί η διαχείρισή του σε ένα υγιές πλαίσιο. Η χρήση τους κρίνεται, επιτακτική, προκειμένου να διασφαλιστεί η ψυχική και σωματική υγεία των ανθρώπων και υψηλό επίπεδο ποιότητας ζωής.
Anxiety is defined as a pervasive emotional state in the face of a possible future threat. It is often manifested through psychosomatic symptoms and may significantly affect daily functioning and quality of life, highlighting the importance of protective factors such as spirituality and humor.
Purpose: The aim of this study was to investigate, through specific variables, the degree of influence of various psychosomatic symptoms of anxiety, as well as the degree of their management through spirituality and humor.
Methodology: A quantitative survey was conducted. Moreover, the sample included individuals aged 18 and over and it was collected through social media (Facebook, messenger, viber), while the data collection took place in May 2025. The questionnaire initially included demographic data and then 3 subscales that related to measurements of anxiety, spirituality and humor. All measures of anonymity and personal data protection were taken. The general part was based on Greek and foreign bibliography, while the specific part contains a) sample presentation, b) descriptive statistical analysis, c) inductive statistical analysis, c) analysis of correlations between variables and d) questionnaire reliability analysis.
Results: The sample of this study consists of a total of 156 people noting that the female population is prevailing (72.4%), while the largest age group is between 41-50 years. The majority of participants have postgraduate studies, while many are those who work in the public sector, declare themselves married and have parental status. Most declare themselves as Orthodox Christians as a religion and their place of residence is an urban area (73.1%). A significant percentage reports the experience of intense anxiety in the last 6 months (64.1%), as was also the percentage of those who participated in mental wellness activities (66%). According to the findings, anxiety is mainly manifested by psychological symptoms, the expression of spirituality varies per person, while humor appears to be used as an important tool for mental wellness. Also, the stress measurement identifies anxiety symptoms, especially in younger ages, as well as in people with unfavorable professional conditions, family difficulties, and chronic health problems. Regarding spirituality, women turn more to faith and art, while men are oriented mainly to nature and mental anxiety. Also, positive self-perception seems to be related to professional progress and the search for meaning and purpose with professional transition. In addition, the more intense the inner peace seems to be, the less participation in mental well-being activities is observed. Humor, on the other hand, emerges as an important tool in people with chronic health problems. A negative correlation was also found between spirituality and religiosity, which indicates the differentiation of organized forms of religious expression and individual spiritual search. Finally, correlation analysis did not reveal a statistically significant correlation between anxiety and spirituality, nor between anxiety and humor, however, spirituality was positively and significantly correlated with humor.
Conclusions: Anxiety is a multifactorial phenomenon influenced by both individual and social factors. Coping mechanisms and strategies, such as spirituality and humor, can enhance people's mental resilience, in order to facilitate its management in a healthy context. Their use is considered imperative, in order to ensure people's mental and physical health and ensure a high level of quality of life.
as well as the much-desired "quality of life".
Κύριο μέρος της Διπλωματικής