Η εκτεταμένη παραγωγή και χρήση πλαστικών υλικών έχει οδηγήσει στη συσσώρευση μικροπλαστικών και νανοπλαστικών στο περιβάλλον και στη σχεδόν καθολική ανθρώπινη έκθεση μέσω της διατροφής, της εισπνοής και της δερματικής επαφής. Παράλληλα, μικροπλαστικά αλλά και πλαστικά πρόσθετα όπως οι φθαλικές ενώσεις και οι δισφαινόλες ανιχνεύονται σε ανθρώπινους ιστούς και βιολογικά υγρά, εγείροντας ανησυχίες για πιθανές δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η συστηματική ανασκόπηση και κριτική αξιολόγηση πρόσφατων επιδημιολογικών μελετών σε ανθρώπους, που διερευνούν τη σχέση μεταξύ έκθεσης σε μικροπλαστικά, νανοπλαστικά και πλαστικά πρόσθετα και δυσμενών εκβάσεων στην υγεία, με έμφαση στις νευροαναπτυξιακές, συμπεριφορικές, αναπαραγωγικές, καρδιαγγειακές, ενδοκρινικές και μεταβολικές διαταραχές. Η βιβλιογραφική αναζήτηση πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες PRISMA σε επιστημονικές βάσεις δεδομένων για την περίοδο 2020-2025. Συμπεριλήφθηκαν είκοσι επιδημιολογικές μελέτες που αφορούσαν τον γενικό πληθυσμό. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η έκθεση σε μικρο- και νανοπλαστικά και σε φθαλικές ενώσεις και δισφαινόλες, συσχετίζεται με δυσμενείς επιδράσεις σε πολλαπλά συστήματα. Ειδικότερα, αναδείχθηκαν συσχετίσεις με συμπεριφορικές και γνωστικές διαταραχές στην παιδική ηλικία, μειωμένη ποιότητα σπέρματος και βλάβες στο DNA σπέρματος, αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο, ανάπτυξη διαβήτη καθώς και διαταραχές της θυρεοειδικής λειτουργίας και του μεταβολισμού. Σε αρκετές μελέτες παρατηρήθηκαν διαφοροποιήσεις ανά φύλο και αυξημένη ευαισθησία σε κρίσιμες φάσεις της ζωής, όπως η ενδομήτρια και πρώιμη παιδική περίοδος. Συμπερασματικά, τα διαθέσιμα επιδημιολογικά δεδομένα υποστηρίζουν ότι η περιβαλλοντική έκθεση σε πλαστικά σωματίδια και πλαστικά πρόσθετα αποτελεί αναδυόμενο παράγοντα κινδύνου για τη δημόσια υγεία. Επιπλέον, αναδεικνύονται σημαντικά ερευνητικά κενά που υποδηλώνουν την ανάγκη για μακροχρόνιες και υψηλής ποιότητας επιδημιολογικές μελέτες.

The extensive production and use of plastic materials have led to the accumulation of microplastics and nanoplastics in the environment and to almost universal human exposure through diet, inhalation, and skin contact. At the same time, microplastics and plastic additives such as phthalates and bisphenols are detected in human tissues and biological fluids, raising concerns about possible adverse health effects. The purpose of this thesis is to systematically review and critically evaluate recent human epidemiological studies investigating the relationship between exposure to microplastics, nanoplastics and plastic additives and adverse health outcomes, with emphasis on neurodevelopmental, behavioral, reproductive, cardiovascular, endocrine and metabolic disorders. The literature research was conducted according to the PRISMA guidelines in scientific databases for the period 2020-2025. Twenty epidemiological studies involving the general population were included. The results show that exposure to micro- and nanoplastics and to phthalates and bisphenols is associated with adverse effects on multiple systems. Correlations were found with behavioral and cognitive disorders in childhood, reduced sperm quality and damage to sperm DNA, increased cardiovascular risk, the development of diabetes and disorders of thyroid function and metabolism. Several studies have observed gender differences and increased sensitivity at critical stages of life, such as the intrauterine and early childhood periods. In conclusion, the available epidemiological data supports that environmental exposure to plastic particles and plastic additives is an emerging risk factor for public health. In addition, significant research gaps have been identified, suggesting a need for long-term, high-quality epidemiological studies.