Εισαγωγή: Η χρόνια νεφρική νόσος (ΧΝΝ) αποτελεί μια μεγάλη πρόκληση για τα συστήματα υγείας σε παγκόσμιο επίπεδο. Η αιμοκάθαρση παρατείνει το προσδόκιμο ζωής των ασθενών αλλά έχει σημαντικές επιπτώσεις στην σωματική, ψυχική και κοινωνική τους ευημερία. Η αξιολόγηση της ποιότητας ζωής είναι κρίσιμη για τον σχεδιασμό ολιστικών παρεμβάσεων.

Σκοπός: Ο σκοπός της παρούσας ερευνητικής μελέτης ήταν να καθοριστούν οι επιπτώσεις που έχει η διαδικασία της αιμοκάθαρσης στη ζωή των ασθενών σε σωματικό, ψυχικό και κοινωνικό επίπεδο, καθώς και να διερευνηθεί η πιθανή συσχέτιση  μεταξύ δημογραφικών και κλινικών χαρακτηριστικών των πασχόντων με τις ποικίλες διαστάσεις της ποιότητας ζωής.

Μεθοδολογία: Ως ερευνητικό εργαλείο χρησιμοποιήθηκε η ελληνική έκδοση του ερωτηματολογίου “Kidney Disease Quality of Life” (KDQOL-SF™). Επιπλέον αξιολογήθηκαν και ερωτήσεις εστιασμένες στα δημογραφικά και κλινικά και χαρακτηριστικά του κάθε ασθενούς. Τα ερωτηματολόγια χορηγήθηκαν σε ασθενείς που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση και παρακολουθούνται σε ιδιωτική κλινική αιμοκάθαρσης του Δήμου Πατρέων.

Αποτελέσματα: Τον πληθυσμό μελέτης αποτέλεσαν 59 ασθενείς (30 άντρες, 29 γυναίκες). Οι υποκλίμακες 8 (ύπνος) & 19 (ενέργεια / κόπωση) συσχετίστηκαν με την κατηγορική μεταβλητή «κάλυψη εξόδων» (t-test p-value 0.027 & 0.046 αντίστοιχα). Αντιστοίχως, παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση των υποκλιμάκων 6 & 7 (ποιότητα κοινωνικών αλληλεπιδράσεων & σεξουαλική λειτουργία), με την ηλικία (Mann-Whitney p-value 0.042), και το φύλο (Mann-Whitney p-value 0.034), αντίστοιχα. Περαιτέρω ανάλυση, ανέδειξε συσχέτιση μεταξύ της μέσης βαθμολογίας των υποκλιμάκων 8 & 18 (ύπνος & κοινωνική απόδοση) του εργαλείου μελέτης και της υποκείμενης αιτίας που οδήγησε σε αιμοκάθαρση (Kruskal-Wallis p-value 0.042 & ANOVA p-value 0.043, αντίστοιχα). Η υποκλίμακα 8 συσχετίστηκε και με το επίπεδο εκπαίδευσης (Kruskal-Wallis p-value 0.040), και παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση της υποκλίμακας 2 (επιδράσεις της νεφρικής νόσου) με την κατάσταση απασχόλησης (Kruskal-Wallis p-value 0.006). Αντιστοίχως, παρατηρήθηκε συσχέτιση της υποκλίμακας 18 με το επίπεδο εκπαίδευσης (ANOVA p-value 0.006), και των υποκλιμάκων 4, 6, 14 (εργασιακή κατάσταση, ποιότητα κοινωνικών αλληλεπιδράσεων, πόνος) με την κατάσταση απασχόλησης (ANOVA p-value 0.004, 0.034, και 0.045, αντίστοιχα). Δεν παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις μεταξύ των υπό μελέτη στοιχείων και των μεταβλητών ‘έτη αιμοκάθαρσης’, ‘διανυόμενη απόσταση’, ‘αριθμός συνεδριών’, ‘διάρκεια αιμοκάθαρσης’, ‘κάπνισμα’, και ‘κατανάλωση αλκοόλ’.

Συμπεράσματα: Δεδομένου ότι η ΧΝΝ και η διαδικασία της αιμοκάθαρσης επιβαρύνουν σε σημαντικό βαθμός όλες τις διαστάσεις της ποιότητας ζωής των ασθενών, είναι σημαντικό να διενεργηθούν περισσότερες, πολυκεντρικές μελέτες, με μεγάλο μέγεθος δείγματος, προκειμένου να αποσαφηνιστούν οι αλληλεπιδράσεις όλων των επιδραστικών παραγόντων.

Introduction: Chronic Kidney Disease (CDK) is a major challenge for healthcare systems worldwide. Hemodialysis prolongs patients’ life expectancy but has significant implications for their physical, mental, and social well-being. Assessing quality of life is crucial for designing holistic interventions.

Objective: The aim of this research study was to determine the impact of dialysis on patients’ physical, psychological, and social functioning, and to explore the possible association between demographic and clinical characteristics and the various dimensions of patients’ quality of life.

Methodology: The research tool used was the Greek version of the Kidney Disease Quality of Life (KDQOL-SF™) questionnaire. In addition, questions focused on each patient’s demographic and clinical characteristics were evaluated. The questionnaires were administered to patients undergoing hemodialysis at a private hemodialysis clinic in the Municipality of Patras.

Results: The study population consisted of 59 patients (30 men, 29 women). Subscales 8 (sleep) & 19 (energy / fatigue) were associated with the categorical variable ‘cost coverage’ (t-test p-value 0.027 & 0.046, respectively). Similarly, a statistically significant association was observed between subscales 6 & 7 (quality of social interaction & sexual function) and age (Mann-Whitney p-value 0.042) and gender (Mann-Whitney p-value 0.034), respectively. Further analysis revealed an association between the mean scores of subscales 8 & 18 (sleep & social function) of the study tool and the underlying cause of dialysis (Kruskal-Wallis p-value 0.042 & ANOVA p-value 0.043, respectively). Subscale 8 was also associated with the level of education (Kruskal-Wallis p-value 0.040), and a statistically significant association was observed between subscale 2 (effects of kidney disease) and employment status (Kruskal-Wallis p-value 0.006). Similarly, an association was observed between subscale 18 and level of education (ANOVA p-value 0.006), and between subscales 4, 6,1 4 (work status, quality of social interaction, pain) and employment status (ANOVA p-value 0.004, 0.034, and 0.045, respectively). No statistically significant associations were observed between the subscales under study and the variables ‘years of dialysis’, ‘distance traveled’, ‘number of sessions’, ‘duration of dialysis’, ‘smoking’, and ‘alcohol consumption’.

Conclusions: Given that CDK and the dialysis process significantly affect all dimensions of patients’ quality of life, it is important to conduct additional multicenter studies with large sample sizes to clarify the interactions among the various influencing factors.