Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται το φαινόμενο της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, αναδεικνύοντας τη δογματική και λειτουργική του διάσταση, καθώς και τους σύγχρονους μηχανισμούς που διευκολύνουν την απόκρυψη, και εν τέλει ενσωμάτωση περιουσιακών στοιχείων σε συνθήκες παγκοσμιοποιημένης οικονομίας. Ιδιαίτερη έμφαση αποδίδεται στον τρόπο με τον οποίο το φαινόμενο προσλαμβάνει ειδικότερα χαρακτηριστικά όταν διαπλέκεται με διεθνή οικονομικά κέντρα και δικαιοδοσίες που παρέχουν φορολογικές διευκολύνσεις ή χαρακτηρίζονται από αυξημένη μυστικότητα, θεσμικό απόρρητο και ελλείμματα διαφάνειας.

Αρχικά, παρουσιάζονται η έννοια, η ιστορική εξέλιξη και τα βασικά στάδια της διαδικασίας νομιμοποίησης (τοποθέτηση, στρωματοποίηση, ενσωμάτωση), καθώς και οι συσχετίσεις της με την οργανωμένη εγκληματικότητα, τη διαφθορά και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, με έμφαση στις ουσιώδεις εννοιολογικές και πρακτικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των εν λόγω φαινομένων.

Στη συνέχεια, αναλύονται οι κυριότερες τεχνικές και μέθοδοι που αξιοποιούνται για τη νομιμοποίηση και την απόκρυψη περιουσιακών στοιχείων, όπως τα υπεράκτια νομικά μορφώματα και οι πολυεπίπεδες εταιρικές δομές, τα εμπιστεύματα, οι εταιρείες-κέλυφος και οι ανενεργές εταιρείες, καθώς και η χρήση πολυτελών αγαθών, καζίνο, ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων, και λοιπών πρακτικών που αποσκοπούν στη δυσχέρανση της ιχνηλασιμότητας. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στον ρόλο επαγγελματικών κατηγοριών που δύνανται να λειτουργήσουν ως «πύλες εισόδου» στο χρηματοοικονομικό σύστημα, όπως οι δικηγόροι, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, οι λογιστές και οι ορκωτοί ελεγκτές, καθώς και στα ζητήματα δέουσας επιμέλειας, ενισχυμένης δέουσας επιμέλειας και επαγγελματικού απορρήτου που ανακύπτουν στο πλαίσιο των υποχρεώσεών τους ως υπόχρεων προσώπων.

Τέλος, η εργασία εστιάζει στη σχέση της νομιμοποίησης με τους φορολογικούς παραδείσους, καθώς και το φορολογικό και τραπεζικό απόρρητο, αναδεικνύοντας το «γκρίζο» πεδίο μεταξύ θεμιτού φορολογικού σχεδιασμού και καταχρηστικών πρακτικών. Παράλληλα, παρουσιάζονται οι μηχανισμοί αντιμετώπισης σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, με αναφορά στην αρμόδια εθνική Αρχή, στο νέο ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο, στη δράση της FATF, στα μέτρα ενίσχυσης της διαφάνειας, στα μητρώα πραγματικών δικαιούχων, καθώς και στη δυνητικά προληπτική συμβολή της τεχνητής νοημοσύνης στη διαχείριση κινδύνου και στον εντοπισμό ύποπτων προτύπων.

Η εργασία καταλήγει στο ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση του φαινομένου προϋποθέτει συνδυασμό κατασταλτικών και προληπτικών πολιτικών, ουσιαστική ενίσχυση της διαφάνειας και αξιοποίηση τεχνολογικών εργαλείων, συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης, υπό σαφείς εγγυήσεις νομιμότητας, αναλογικότητας και προστασίας θεμελιωδών δικαιωμάτων.

This thesis examines the phenomenon of money laundering, highlighting its doctrinal and functional dimensions, as well as the modern mechanisms that facilitate concealment, and ultimately the integration of assets in a globalized economy. Particular emphasis is placed on how the phenomenon takes on specific characteristics when it is interlinked with international financial centres and jurisdictions that offer tax advantages or are characterised by increased secrecy, institutional confidentiality and a lack of transparency.

First, the concept, historical development, and basic stages of the money laundering process (placement, layering, integration) are presented, as well as its links to organized crime, corruption, and terrorist financing, with an emphasis on the essential conceptual and practical differences between these phenomena.

It then analyzes the main techniques and methods used for money laundering and asset concealment, such as offshore legal entities and multi-layered corporate structures, trusts, shell companies and shelf companies, as well as the use of luxury goods, casinos, digital assets, and other practices aimed at making traceability difficult. Particular mention is made of the role of professional categories that can act as "gateways" to the financial system, such as lawyers, financial institutions, accountants, and certified auditors, as well as issues of due diligence, enhanced due diligence, and professional secrecy that arise in the context of their obligations as obligated persons.

Finally, the paper focuses on the relationship between money laundering and tax havens, as well as tax and banking secrecy, highlighting the "gray" area between legitimate tax planning and abusive practices. At the same time, it presents the mechanisms for combating this at national, European, and international level, with reference to the competent national authority, the new European institutional framework, the action of the FATF, measures to enhance transparency, registers of beneficial owners, and the potentially preventive contribution of artificial intelligence to risk management and the identification of suspicious patterns.

The paper concludes that effectively addressing the phenomenon requires a combination of repressive and preventive policies, substantial enhancement of transparency, and the use of technological tools, including artificial intelligence, under clear guarantees of legality, proportionality, and protection of fundamental rights.