Εμβυθιστικές Ψηφιακές Εμπειρίες και η Εκπαιδευτική τους Διάσταση στη Σύγχρονη Μουσειολογία και Πολιτιστική Διαχείριση

Immersive Digital Experiences and Their Educational Dimension in Contemporary Museology and Cultural Management (english)

  1. MSc thesis
  2. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΕΣΣΗΝΗ
  3. Τέχνες-Πολιτιστική Κληρονομιά-Αναπτυξιακές Πολιτικές (ΤΕΠ)
  4. 7 March 2026
  5. Ελληνικά
  6. 107
  7. Κατσαρίδου Ηρώ
  8. Κατσαρίδου Ηρώ | Κωνσταντάκης Μάρκος
  9. Εμβυθιστικές ψηφιακές εμπειρίες | Μουσεία | Εμπειρία του επισκέπτη | Αυθεντικότητα | Θεαματικοποίηση | Μουσειακή αποστολή
  10. ΤΕΠΔΕ / Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία
  11. 3
  12. 65
    • Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει κριτικά το φαινόμενο των Εμβυθιστικών Ψηφιακών Εμπειριών (Immersive Digital Experiences – IDEs) στον σύγχρονο μουσειακό χώρο, προσεγγίζοντάς τες όχι ως ουδέτερη τεχνολογική καινοτομία, αλλά ως πολιτισμικές πρακτικές που εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο θεσμικών, οικονομικών και πολιτισμικών μετασχηματισμών. Στο πλαίσιο της Οικονομίας της Εμπειρίας και της αυξανόμενης πίεσης για επισκεψιμότητα και βιωσιμότητα, οι IDEs εμφανίζονται ως στρατηγικές προσέλκυσης κοινού και ενίσχυσης της συγκινησιακής εμπλοκής, εγείροντας ωστόσο κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με την αυθεντικότητα, τον εκπαιδευτικό ρόλο του μουσείου και τη θεσμική του ταυτότητα. 

      Η έρευνα βασίζεται σε ποιοτική, θεωρητική–ερμηνευτική μεθοδολογική προσέγγιση και αξιοποιεί εκτενή βιβλιογραφική ανασκόπηση, καθώς και επιλεγμένες μελέτες περίπτωσης εμβυθιστικών ψηφιακών εκθέσεων τέχνης. Το θεωρητικό πλαίσιο αντλεί από τη θεωρία του Θεάματος, την έννοια της «αύρας» του έργου τέχνης, τη θεωρία της Οικονομίας της Εμπειρίας και σύγχρονες μουσειολογικές προσεγγίσεις, προκειμένου να αναλυθούν οι τρόποι με τους οποίους οι IDEs επαναπροσδιορίζουν τη σχέση μεταξύ έργου τέχνης, μουσείου και επισκέπτη. 

      Η ανάλυση καταδεικνύει ότι, αν και οι εμβυθιστικές ψηφιακές εκθέσεις μπορούν να ενισχύσουν την προσβασιμότητα και τη συναισθηματική εμπλοκή του κοινού, συχνά λειτουργούν πρωτίστως ως θεάματα, στα οποία η αισθητηριακή ένταση υπερισχύει της ερμηνευτικής και παιδαγωγικής διάστασης. Η άκριτη υιοθέτησή τους ενδέχεται να οδηγήσει σε θεαματικοποίηση της τέχνης, αποδυνάμωση της μουσειακής αυθεντίας και σύγχυση ως προς τον ρόλο του μουσείου ως θεσμού γνώσης. 

      Η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η ενσωμάτωση των εμβυθιστικών ψηφιακών εμπειριών μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά στη μουσειακή πρακτική μόνο όταν εντάσσεται σε σαφές επιμελητικό και παιδαγωγικό πλαίσιο και δεν υποκαθιστά την ερμηνεία και την ιστορική κατανόηση του έργου τέχνης. Η διατήρηση της ισορροπίας μεταξύ εμπειρίας, γνώσης και θεσμικής ευθύνης αναδεικνύεται ως κρίσιμο ζητούμενο για το μέλλον των μουσείων. 

    • This thesis critically examines the phenomenon of Immersive Digital Experiences (IDEs) in the contemporary museum context, approaching them not as neutral technological innovations but as cultural practices embedded within broader institutional, economic, and cultural transformations. Within the framework of the Experience Economy and under increasing pressure for visitor engagement and financial sustainability, IDEs have emerged as prominent strategies for audience attraction and emotional engagement. However, their widespread adoption raises critical questions concerning authenticity, the educational role of museums, and institutional identity. 

      The research adopts a qualitative, theoretical–interpretive methodology, drawing on an extensive review of relevant literature as well as selected case studies of immersive digital art exhibitions. The theoretical framework incorporates concepts from the theory of the spectacle, the notion of the “aura” of the artwork, the Experience Economy, and contemporary museological approaches, in order to analyze how IDEs reshape the relationship between the artwork, the museum, and the visitor. 

      The analysis demonstrates that although immersive digital exhibitions may enhance accessibility and emotional involvement, they often operate primarily as spectacles, in which sensory intensity tends to overshadow interpretive and educational dimensions. When adopted uncritically, such practices risk contributing to the spectacularization of art, the erosion of museological authority, and confusion regarding the museum’s role as a knowledge-based institution. 

      The thesis concludes that immersive digital experiences can support museum practice only when integrated within a clear curatorial and pedagogical framework, and when they complement rather than replace interpretation and historical understanding. Maintaining a balance between experience, knowledge, and institutional responsibility emerges as a key challenge for the future of museums. 

  13. Hellenic Open University
  14. Αναφορά Δημιουργού - Μη Εμπορική Χρήση - Παρόμοια Διανομή 4.0 Διεθνές