Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη διαχρονική παρουσία αλλά και τη συμβολή του Τάγματος των Ιωαννίτων Ιπποτών μέσα από τρεις βασικούς άξονες: την ιστορική του εξέλιξη μέσα στους αιώνες, την οχυρωματική και εκκλησιαστική αρχιτεκτονική του δράση καθώς και την καλλιτεχνική παρουσία του Τάγματος, αναδεικνύοντας τη σημασία του στον ευρωπαϊκό και μεσογειακό χώρο. Στο πρώτο κεφάλαιο πραγματοποιείται ιστορική αναδρομή από την ίδρυση του Τάγματος έως και τη σύγχρονη εποχή δίνοντας έμφαση στη στρατιωτική, τη θρησκευτική και την πολιτική του δράση. Αναλύεται επίσης, η εξέλιξη του ρόλου των Ιωαννίτων Ιπποτών και η προσαρμογή τους στις εκάστοτε ιστορικές και γεωπολιτικές συνθήκες. Στο δεύτερο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στην οχυρωματική αρχιτεκτονική του Τάγματος εξετάζοντας την δημιουργία οχυρών, κάστρων, εκκλησιών και αμυντικών έργων που δημιουργήθηκαν στη Ρόδο, στη Μάλτα και την Ιταλία. Τα μνημεία αυτά αποτελούν αποδείξεις της προηγμένης τεχνικής γνώσης των Ιπποτών καθώς και τη στρατηγική σημασία των περιοχών όπου εγκαταστάθηκαν, αποτελώντας έως και τη σημερινή εποχή εμβληματικά δείγματα μεσαιωνικής και πρώιμης νεότερης αρχιτεκτονικής. Τέλος, στο τρίτο και τελευταίο κεφάλαιο μελετώνται οι καλλιτεχνικές επιρροές και δημιουργίες Ιταλών και Μαλτέζων καλλιτεχνών σε άμεση σχέση με το Τάγμα. Η τέχνη αποτελεί το μέσο ιδεολογικής προβολής, θρησκευτικής έκφρασης αλλά και ενίσχυσης του κύρους των Ιωαννιτών Ιπποτών. Έτσι λοιπόν, το Τάγμα δεν λειτούργησε μόνο ως φορέας στρατιωτικής ισχύος αλλά και ως σημαντικός παράγοντας πολιτισμικής παραγωγής, διαμόρφωσης αλλά και διάδοσης. Η καλλιτεχνική και αρχιτεκτονική του κληρονομιά συνέβαλε στη διαμόρφωση μιας ενιαίας μεσογειακής πολιτιστικής ταυτότητας, συνδυάζοντας ευρωπαϊκά, ιταλικά και τοπικά στοιχεία. Η παρούσα εργασία καταδεικνύει ότι η επιρροή του Τάγματος παραμένει έως και σήμερα ορατή μέσα από τα μνημεία και τα έργα τέχνης που συνδέονται άρρηκτα με την ιστορική του πορεία.

This thesis examines the timeless presence and contributions of the Order of the Knights of St. John through three main dimensions: the historical development over the centuries, the fortification and ecclesiastical architectural activity, and the artistic presence highlighting the significance in the European and Mediterranean context. The first chapter provides a historical overview from the foundation of the Order to the present, emphasizing the military, religious and political activities. It also analyzes the evolution of the role of the Knights of St. John and their adaptation to every historical and geopolitical circumstances. The second chapter focuses on the Order’s fortification architecture, examining the construction of forts, castles, churches and defensive mechanisms in Rhodes, Malta and Italy. These monuments serve as evidence of the Knights advanced technical knowledge and the strategic importance of the areas in which they were established, remaining iconic examples of medieval and early modern architecture to this day. Finally, the third chapter investigates the artistic influences and creations of Italian and Maltese artists directly associated with the Order. Art functioned as a means of ideological projection, religious expression and enhancement of the Knights’ prestige. Thus, the Order of the Knights of St. John was not merely a military power but also a significant carrier of cultural production, formation and dissemination. The artistic and architectural legacy contributed to the development of a unified Mediterranean cultural identity, demonstrates that the influence of the Order remains visible today through the monuments and artworks that are inextricably linked to the historical trajectory.