Αγωνιστές υποδοχέων GLP-1 & διπλοί αγωνιστές υποδοχέων GIP/GLP-1: Διερεύνηση της δράσης τους στην αντιμετώπιση του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 & της παχυσαρκίας.

Agonists of GLP-1 receptors & double agonists of GIP/GLP-1 receptors: Analysis of their action in the treatment of type 2 diabetes mellitus & obesity. (english)

  1. MSc thesis
  2. ΜΑΡΙΑ ΚΩΣΤΑΚΑΚΗ
  3. Χημική και Βιομοριακή Ανάλυση (ΧΒΑ)
  4. 7 March 2026
  5. Ελληνικά
  6. 216
  7. Μαργαρίτης Αυγέρης
  8. Μαργαρίτης Αυγέρης | Κωνσταντίνου Αικατερίνη | Ανδρέας Σκορίλας
  9. Σακχαρώδης διαβήτης(ΣΔ) | Παχυσαρκία | Πεπτίδιο | Υποδοχέας | Αγωνιστής
  10. Χημική και Βιομοριακή Ανάλυση/ΧΒΑΔΕ
  11. 506
  12. Περιλαμβάνει: Εικόνες, πίνακες και βιβλιογραφία
  13. Δεν χρησιμοποιήθηκε έντυπο υλικό των εκδόσεων ΕΑΠ
    • Ο Σακχαρώδης Διαβήτης(ΣΔ) αποτελεί ένα χρόνιο μεταβολικό νόσημα που χαρακτηρίζεται από εμμένουσα υπεργλυκαιμία. Έναν τύπο διαβήτη αποτελεί ο ΣΔ-ΙΙ. Εμφανίζεται περίπου στο 90% των διαβητικών και χαρακτηρίζεται από περιορισμένη απάντηση στην ινσουλίνη(αντίσταση στην ινσουλίνη). Παχυσαρκία χαρακτηρίζεται ως η μη φυσιολογική ή υπερβολική συσσώρευση λίπους στο σώμα. Πυροδοτεί τα περισσότερα μοριακά μονοπάτια για την εκδήλωση του μεταβολικού συνδρόμου(ΜΣ), ενώ στη συνέχεια ο οργανισμός οδηγείται σε ανάπτυξη ΣΔ-ΙΙ και καρδιαγγειακών νόσων(CVD). Το πεπτίδιο GLP-1 (glucagon-like peptide-1) προκαλεί εξαρτώμενη από τη γλυκόζη διέγερση της έκκρισης ινσουλίνης, καθυστέρηση της γαστρικής κένωσης, περιορισμό της λήψης τροφής, αύξηση της διούρησης, καθώς και τροποποίηση πολλαπλασιασμού β- κυττάρων. Παράγεται από τα εντεροενδοκρινή L-κύτταρα. Το GIP(gastric inhibitory peptide), αποτελεί ένα εξαρτώμενο από την ινσουλίνη ινσουλινοτροπικό πολυπεπτίδιο και επιδρά στον λιπώδη ιστό. Κυρίως το λίπος και οι υδατάνθρακες προκαλούν διέγερση της έκκρισής του από τα εντεροενδοκρινή Κ κύτταρα. Το GIP ενεργοποιεί την έκκριση γλυκαγόνης, ενώ η GLP-1 την καταστέλλει. Ο υποδοχέας GLP-1 R εντοπίζεται στα νησίδια του παγκρέατος(β-κύτταρα), στον εγκέφαλο, τους νεφρούς, το στομάχι, την καρδιά και τα λιποκύτταρα. Ο υποδοχέας GIP-R εντοπίζεται στην ενδοκρινή μοίρα του παγκρέατος(β-κύτταρα), στον λιπώδη ιστό, στα οστά, στον φλοιό των επινεφριδίων, στην καρδία, στον βλεννογόνο, καθώς και σε περιοχές του εγκεφάλου. Στις θεραπευτικές επιλογές για τον ΣΔ-ΙΙ, περιλαμβάνονται και οι αγωνιστές GLP-1 RA, που ενεργοποιούν τον υποδοχέα GLP-1 R . Οι βραχείας δράσης GLP-1 RAs, περιλαμβάνουν την Exenatide και την Lixisenatide. Οι παρατεταμένης δράσης GLP-1 RAs, περιλαμβάνουν την liraglutide, την εβδομαδιαίας χορήγησης exenatide, την dulaglutide και τη semaglutide. Επιπρόσθετα, αναπτύχθηκαν διπλές ορμόνες του εντέρου(συναγωνιστής GIP/GLP-1). Χορηγούνται με κοινό μοριακό φορέα, ο οποίος στοχεύει ποικίλα σηματοδοτικά μονοπάτια. Προκαλούν αύξηση της έκκρισης ινσουλίνης, βελτίωση της ευαισθησίας σε αυτή, καταστολή της όρεξης και τελικά απώλεια βάρους και βελτιωμένο γλυκαιμικό έλεγχο. Στην κατηγορία αυτή, ανήκουν το NNC0090-2746 γνωστό και ως RG7697 και η tirzepatide ,αρχικά γνωστή και ως LY3298176. Η Tirzepatide, έγινε ο πρώτος διπλός αγωνιστής υποδοχέων GIP/GLP-1 που πήρε έγκριση από τον FDA, για τον ΣΔ-ΙΙ και την παχυσαρκία. Στις παρενέργειες που εμφανίζουν η tirzepatide και οι GLP-1 RA, περιλαμβάνονται κυρίως αυτές από το γαστρεντερικό, καθώς επίσης και αύξηση της υπογλυκαιμίας, αυξημένο ποσοστό παγκρεατίτιδας και αύξηση στα ποσοστά νόσου της χοληδόχου κύστης. Για την αύξηση της αποτελεσματικότητας με βελτιωμένο προφίλ ασφαλείας, απαιτούνται συνεχιζόμενες κλινικές μελέτες. Αναπτύσσονται νέοι GLP-1 RA, ενώ η εξέλιξη στους διπλούς αγωνιστές GLP-1/GIPR, επικεντρώνεται στη διερεύνηση της δράσης της tirzepatide μέσω του προγράμματος SURMOUNT. Γενικά, οι αγωνιστές των υποδοχέων αποτελούν μια αξιόλογη θεραπευτική επιλογή τόσο για τον ΣΔ-ΙΙ, όσο και για την παχυσαρκία, με επακόλουθα καρδιαγγειακά και μεταβολικά οφέλη.
    • Diabetes Mellitus (DM) is a chronic metabolic disease characterized by persistent hyperglycemia. One type of diabetes is Type II Diabetes Mellitus (T2DM). It appears in approximately 90% of diabetic patients and is characterized by a limited response to insulin (insulin resistance). Obesity is defined as the abnormal or excessive accumulation of fat in the body. It triggers most molecular pathways involved in the development of Metabolic Syndrome (MS), and subsequently leads the body to the development of T2DM and cardiovascular diseases (CVD). The GLP-1 (glucagon-like peptide-1) peptide causes glucose-dependent stimulation of insulin secretion, delayed gastric emptying, reduced food intake, increased diuresis, and modulation of β-cell proliferation. It is produced by enteroendocrine L-cells. GIP (gastric inhibitory peptide) is an insulin-dependent insulinotropic polypeptide that acts on adipose tissue. Fat and carbohydrates mainly stimulate its secretion from enteroendocrine K-cells. GIP activates glucagon secretion, whereas GLP-1 suppresses it. The GLP-1 receptor (GLP-1R) is found in the pancreatic islets (β-cells), the brain, kidneys, stomach, heart, and adipocytes. The GIP receptor (GIP-R) is located in the endocrine portion of the pancreas (β-cells), adipose tissue, bones, adrenal cortex, heart, mucosa, and certain brain regions. Among the therapeutic options for T2DM are GLP-1 receptor agonists (GLP-1 RAs), which activate the GLP-1 receptor. Short-acting GLP-1 RAs include Exenatide and Lixisenatide. Long-acting GLP-1 RAs include Liraglutide, once-weekly Exenatide, Dulaglutide, and Semaglutide. Additionally, dual gut hormones (GIP/GLP-1 co-agonists) have been developed. They are administered using a common molecular scaffold that targets various signaling pathways. They increase insulin secretion, improve insulin sensitivity, suppress appetite, and ultimately lead to weight loss and improved glycemic control. In this category belong NNC0090-2746 (also known as RG7697) and Tirzepatide, initially known as LY3298176. Tirzepatide became the first dual GIP/GLP-1 receptor agonist to receive FDA approval for T2DM and obesity. Side effects of tirzepatide and GLP-1 RAs mainly include gastrointestinal symptoms, increased risk of hypoglycemia, higher rates of pancreatitis, and an increase in gallbladder disease incidence. Ongoing clinical studies are required to improve efficacy and safety profiles. New GLP-1 RAs are under development, while advancements in dual GLP-1/GIP receptor agonists focus on investigating the action of tirzepatide through the SURMOUNT program. Overall, receptor agonists represent a valuable therapeutic option for both T2DM and obesity, offering cardiovascular and metabolic benefits.
  15. Hellenic Open University
  16. Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση 4.0 Διεθνές