Η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια (ΥΜΚ) συνιστά μία από τις πλέον συχνές μυοκαρδιοπάθειες με αξιοσημείωτη γενετική και κλινική ποικιλομορφία. Η παθογένεια της συσχετίζεται με μεταλλάξεις σε γονίδια που κωδικοποιούν πρωτεΐνες των σαρκομεριδίων και συνδέεται με ποικιλία κλινικών εκδηλώσεων ακόμα και μεταξύ ατόμων που παρουσιάζουν την ίδια μετάλλαξη. Ο γενετικό έλεγχος έχει αναδειχθεί ως ένα σημαντικό μέσο για τη διάγνωση, την πρόληψη και έμμεσα την θεραπεία της ΥΜΚ. Με αυτόν τον τρόπο επιτρέπει την ταυτοποίηση παθογόνων μεταλλάξεων και την διαφοροποίηση της ΥΜΚ από ασθένειες στις οποίες παρατηρείται υπερτροφία της αριστερής κοιλίας αλλά τα γενετικά αίτια είναι διαφορετικά.
Η χρήση μοριακών μεθόδων αλληλούχισης του γενετικού υλικού, όπως η αλληλούχιση επόμενης γενιάς (NGS), προσφέρει ακριβή και εκτενή γενετική πληροφορία η οποία συμβάλλει στην ανίχνευση παθογόνων και πιθανώς παθογόνων μεταλλάξεων και στην βελτίωση της διαγνωστικής ακρίβειας. Η γνώση αυτή δίνει την ευκαιρία για την ενημέρωση των ασθενών και των συγγενών τους, για την οργάνωση της στρατηγικής παρακολούθησης των ατόμων υψηλού κινδύνου και για την ανάπτυξη προληπτικών στρατηγικών πριν την πλήρη εκδήλωση της νόσου.
Παρόλο που ο γενετικός έλεγχος δεν αποτελεί άμεση θεραπεία, εντούτοις συμβάλλει έμμεσα στην καθιέρωση νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων, όπως οι φαρμακευτικές παρεμβάσεις που στοχεύουν την μυοσίνη (πχ mavacamten) και οι πειραματικές γονιδιακές θεραπείες. Επιπλέον, η χρήση τεχνητής νοημοσύνης διευκολύνει την παρακολούθηση ανταπόκρισης των ασθενών στην θεραπεία. Παράλληλα, η χρήση των γενετικών δεδομένων θέτει ηθικά διλλήματα, όπως η προστασία προσωπικών δεδομένων, η ψυχολογική επιβάρυνση και η ασφάλεια των νέων τεχνολογιών.
Hypertrophic Cardiomyopathy (HCM) constitutes one of the most common cardiomyopathies, characterized by remarkable genetic and clinical heterogeneity. Its pathogenesis is associated with mutations in genes encoding sarcomeric proteins and is linked to a variety of clinical manifestations even among individuals carrying the same mutation. Genetic testing has emerged as an important tool for the diagnosis, prevention, and indirectly, the management of HCM. In this way it allows the identification of pathogenic mutations and the differentiation of HCM from conditions in which left ventricular hypertrophy is observed but genetic causes are different.
The use of molecular methods for sequencing genetic material, such as next-generation sequencing (NGS), provides accurate and extensive genetic information, contributing to the detection of pathogenic and potentially pathogenic mutations and to the improvement of diagnostic accuracy. This knowledge offers the opportunity for informing patients and their relatives, organizing monitoring strategies for high-risk individuals, and developing preventive strategies before the full manifestation of the disease.
Although genetic testing does not constitute direct therapy, it indirectly contributes to the establishment of new therapeutic approaches, such as pharmacological interventions targeting myosin (e.g., mavacamten) and experimental gene therapies. Moreover, the use of artificial intelligence facilitates the monitoring of patients’ responses to therapy. At the same time, the use of genetic data raises ethical dilemmas, such as the protection of personal data, psychological burden and the safety of emerging technologies.
ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ