Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την ποινική αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος. Βασική αφετηρία της ανάλυσης είναι ότι το οργανωμένο έγκλημα δεν συνιστά πλέον φαινόμενο εσωτερικής δημόσιας τάξης, αλλά δομή δικτυωμένη, διεθνικοποιημένη και οικονομικά προσανατολισμένη, η οποία αξιοποιεί συστηματικά τη διαφθορά και τη νομιμοποίηση εσόδων ως μηχανισμούς απόκρυψης, θεσμικής διείσδυσης και αναπαραγωγής ισχύος. Υπό αυτή την οπτική, η αποτελεσματικότητα της ποινικής καταστολής κρίνεται ολοένα και περισσότερο από την ικανότητα των έννομων τάξεων να εντοπίζουν, να δεσμεύουν, να διαχειρίζονται και να δημεύουν την εγκληματική περιουσία, διασφαλίζοντας, ταυτόχρονα, εγγυήσεις κράτους δικαίου και αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας.
Στο πρώτο κεφάλαιο αναλύεται το διεθνές κανονιστικό πλαίσιο, με έμφαση στη Σύμβαση του Παλέρμο (2000), στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά της Διαφθοράς (UNCAC, 2003), στο συμβατικό έργο του Συμβουλίου της Ευρώπης (ιδίως τις συμβάσεις Στρασβούργου 1990 και Βαρσοβίας 2005) και στη Σύμβαση του ΟΟΣΑ (1997) για τη δωροδοκία αλλοδαπών δημόσιων αξιωματούχων.
Στο δεύτερο κεφάλαιο εξετάζεται η «μετάφραση» των διεθνών κατευθύνσεων στο ενωσιακό ουσιαστικό ποινικό δίκαιο. Η εργασία παρακολουθεί την εξέλιξη του ενωσιακού καθεστώτος δήμευσης από την Απόφαση-Πλαίσιο 2005/212/ΔΕΥ και την Οδηγία 2014/42/ΕΕ έως τον Κανονισμό 2018/1805 περί αμοιβαίας αναγνώρισης και τη νεότερη Οδηγία (ΕΕ) 2024/1260, η οποία συγκροτεί συνεκτικό πλαίσιο ανίχνευσης, δέσμευσης, δήμευσης και διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων. Παράλληλα, αναλύεται η Απόφαση-Πλαίσιο 2008/841/ΔΕΥ για την εγκληματική οργάνωση και η ποινικοποίηση της νομιμοποίησης εσόδων (Οδηγία 2018/1673), σε συνάρτηση με τη νέα, προληπτική αρχιτεκτονική της Ένωσης κατά της νομιμοποίησης εσόδων.
Στο τρίτο κεφάλαιο προσεγγίζεται συγκριτικά το ελληνικό ουσιαστικό ποινικό δίκαιο, με κεντρικούς άξονες το άρθρο 187 ΠΚ και τη συστηματική του σχέση με τα άρθρα 187Α και 187Β ΠΚ, τις ποινικές εκφάνσεις της διαφθοράς σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα και το καθεστώς πρόληψης και καταστολής της νομιμοποίησης εσόδων και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (ν. 4557/2018), ιδίως ως προς τα περιουσιακά μέτρα.

This master’s thesis examines the criminal law response to organized crime. The analysis starts from the premise that organized crime can no longer be understood as a matter of internal public order alone, but rather as a networked, transnational, and economically oriented structure, which systematically employs corruption and money laundering as mechanisms of concealment, institutional penetration, and the reproduction of power. From this perspective, the effectiveness of criminal repression is assessed increasingly through the capacity of legal orders to trace, freeze, manage, and confiscate criminal assets, while simultaneously safeguarding rule-of-law guarantees and the right to effective judicial protection.

The first chapter analyses the international normative framework, with particular emphasis on the Palermo Convention (2000), the United Nations Convention against Corruption (UNCAC, 2003), the treaty work of the Council of Europe (especially the Strasbourg Convention of 1990 and the Warsaw Convention of 2005), and the OECD Convention (1997) on combating bribery of foreign public officials.

The second chapter examines the “translation” of international directions into EU substantive criminal law. The thesis traces the evolution of the EU confiscation regime from Framework Decision 2005/212/JHA and Directive 2014/42/EU to Regulation 2018/1805 on mutual recognition, and to the more recent Directive (EU) 2024/1260, which establishes a coherent framework for asset tracing, freezing, confiscation, and asset management. In parallel, it analyses Framework Decision 2008/841/JHA on organized crime and the criminalization of money laundering (Directive 2018/1673), in conjunction with the EU’s new preventive anti money laundering architecture. Particular emphasis is placed on the

rule-of-law tensions generated by the expansion of asset-based measures and by enhanced access to data, in light of the Charter of Fundamental Rights and the principle of proportionality.

The third chapter adopts a comparative approach to Greek substantive criminal law, focusing on Article 187 of the Greek Penal Code and its systematic relationship with Articles 187A and 187B, the criminal law dimensions of corruption in the public and private sectors, and the regime for the prevention and suppression of money laundering and terrorist financing (Law 4557/2018), particularly as regards asset related measures. The overall critical assessment concludes that, although the Greek legal order has incorporated a significant part of international and EU requirements, practical effectiveness ultimately depends on operational interoperability, institutional capacity, the quality of management of frozen assets, and the targeted use of mutual recognition mechanisms, so that the deprivation of criminal assets is both effective and compatible with the rule of law.