Η σημαντική παρουσία ασυνόδευτων ανηλίκων στην Ελλάδα αναδεικνύει σημαντικά ερευνητικά ζητήματα αναφορικά με την ποιότητα ζωής, την ψυχική υγεία και την πρόσβασή τους σε θεμελιώδεις υπηρεσίες, όπως αυτήν της εκπαίδευσης και παροχής υγειονομικής φροντίδας. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της σχετιζόμενης με την υγεία ποιότητας ζωής (HRQoL) των ασυνόδευτων ανηλίκων που διαμένουν σε Κέντρα Φιλοξενίας στην Ελλάδα, σε συνδυασμό με την αποτύπωση της ψυχολογικής τους κατάστασης και την ανίχνευση κοινωνικών παραγόντων που επηρεάζουν την καθημερινότητά τους.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 80 ασυνόδευτων ανηλίκων, στους οποίους χορηγήθηκαν τέσσερα ερευνητικά εργαλεία: το ερωτηματολόγιο KidScreen-27 για την αξιολόγηση της ποιότητας ζωής, το Refugee Health Screener-15 (RHS-15) για την ανίχνευση συμπτωμάτων ψυχικής δυσφορίας, καθώς και δύο ερωτηματολόγια γενικού τύπου για την πρόσβαση στην εκπαίδευση και στις υπηρεσίες υγείας. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν σημαντικές διαφορές στους δείκτες ευεξίας, με το φύλο, την ηλικία και την εκπαιδευτική ένταξη να επηρεάζουν καθοριστικά τις αντιλήψεις των ανηλίκων για τη σωματική και ψυχολογική τους κατάσταση, τις κοινωνικές σχέσεις και την αίσθηση αυτονομίας. Επιπροσθέτως, αναδείχθηκαν σοβαρά εμπόδια στην πρόσβαση σε υγειονομικές υπηρεσίες, κυρίως λόγω γλωσσικών φραγμών, ελλείψει διερμηνείας και περιορισμένης διαθεσιμότητας δομών. Η αξιολόγηση των ψυχολογικών επιβαρύνσεων μέσω του εργαλείου Refugee Health Screener-15 (RHS-15) ανέδειξε υψηλή συχνότητα θετικών ενδείξεων για την παρουσία άγχους, καταθλιπτικών συμπτωμάτων και ενδεχόμενου μετατραυματικού στρες. RHS-15 εμφάνισε υψηλή εσωτερική συνέπεια, χωρίς να διαπιστωθεί συγκλίνουσα εγκυρότητα σε σχέση με το KidScreen-27.
Συμπερασματικά, η μελέτη προσφέρει μια εμπεριστατωμένη εικόνα της ψυχοκοινωνικής κατάστασης των ασυνόδευτων ανηλίκων και αναδεικνύει την ανάγκη για στοχευμένες κοινωνικές παρεμβάσεις, βελτίωση της πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες και περαιτέρω ερευνητική διερεύνηση με περισσότερα και επικαιροποιημένα εργαλεία αξιολόγησης.

The significant presence of unaccompanied minors in Greece highlights critical research concerns regarding their quality of life, mental health, and access to essential services such as education and healthcare. The aim of this study was to investigate the health-related quality of life (HRQoL) of unaccompanied minors residing in Reception Centers in Greece, in conjunction with an assessment of their psychological status and the identification of social factors affecting their daily lives.
The research was conducted with a sample of 80 unaccompanied minors, who completed four research instruments: the KidScreen-27 questionnaire to assess quality of life, the Refugee Health Screener-15 (RHS-15) to detect symptoms of psychological distress, and two general questionnaires examining access to education and healthcare services. The findings revealed significant differences in well-being indicators, with gender, age, and level of educational integration significantly influencing participants’ perceptions of their physical and psychological condition, social relationships, and sense of autonomy. Additionally, major barriers to accessing healthcare services were identified, primarily due to language obstacles, lack of interpretation services, and limited availability of appropriate facilities. The assessment of psychological burden using the RHS-15 indicated a high frequency of positive screening results for symptoms of anxiety, depression, and possible post-traumatic stress. Although the RHS-15 demonstrated high internal consistency, no convergent validity was established in relation to the KidScreen-27.
In conclusion, the study provides a comprehensive overview of the psychosocial status of unaccompanied minors and underscores the need for targeted social interventions, improved access to fundamental services, and further research employing expanded and updated evaluation tools.