Εισαγωγή: Οι μυοσκελετικές παθήσεις αναφέρονται σε διαταραχές του μυοσκελετικού συστήματος, δηλαδή των δομών που παρέχουν την ικανότητα στο σώμα να κινείται ή να βρίσκεται σε στάση, με αποτέλεσμα να παρεμποδίζεται η φυσιολογική λειτουργία του. Η γήρανση φθείρει το μυοσκελετικό σύστημα χωρίς την απαραίτητη ύπαρξη νόσου ή κάκωσης με απώτερη συνέπεια τον μυοσκελετικό πόνο, ο οποίος εμφανίζεται συχνά στους ηλικιωμένους, ελαττώνοντας την αυτοαποτελεσματικότητά τους. Η κοινωνική υποστήριξη επηρεάζει την ευημερία και ποιότητα ζωής των ατόμων Τρίτης ηλικίας. Η εστίαση ελέγχου σχετικά με την υγεία αναφέρεται στην πεποίθηση του ατόμου ότι ελέγχει το ίδιο την υγεία του ή ότι εξαρτάται από εξωτερικούς παράγοντες.

Σκοπός: Η παρούσα εργασία εκπονήθηκε με σκοπό να μελετήσει τις απόψεις ηλικιωμένων με μυοσκελετικά προβλήματα υγείας σχετικά με την αντιλαμβανόμενη κοινωνική υποστήριξη, την αυτοαποτελεσματικότητα στον πόνο και τις πεποιθήσεις υγείας.

Υλικό-Μεθοδολογία: Η έρευνα υλοποιήθηκε μέσω ημιδομημένου ερωτηματολογίου που συγκροτείται από πέντε ενότητες. Η πρώτη περιλαμβάνει τα δημογραφικά χαρακτηριστικά του δείγματος, η δεύτερη την κατάσταση της υγείας, η τρίτη την κλίμακα για την αντιλαμβανόμενη κοινωνική υποστήριξη (Multidimensional Scale Of Perceived Social Support), η τέταρτη αφορούσε την αυτοαποτελεσματικότητα στον πόνο (Pain Self-Efficacy Questionnaire-PSEQ), ενώ η πέμπτη περιελάμβανε το πολυδιάστατο ερωτηματολόγιο εστίασης ελέγχου υγείας (Health Locus of Control Scale-MHLC). Το δείγμα συλλέχθηκε κατά τους μήνες Απρίλιο-Ιούνιο του 2023 και συμμετείχαν 106 ηλικιωμένοι, ωφελούμενοι του προγράμματος «Βοήθεια στο σπίτι» και του Κέντρου Ανοιχτής Προστασίας Ηλικιωμένων (Κ.Α.Π.Η) στην περιοχή της Πάτρας.

Αποτελέσματα: Η μέση ηλικία του δείγματος ήταν τα 76 έτη, ενώ υπερτερούσαν αριθμητικά οι γυναίκες, οι απόφοιτοι δημοτικού και οι συνταξιούχοι. Επιπλέον, η επαγγελματική εργασία στην πλειοψηφία του δείγματος ήταν μέτρια/ελαφριά χειρωνακτική, η οικονομική κατάστασή του ήταν μέτρια και λάμβανε φάρμακα για τα μυοσκελετικά προβλήματα. Τα ευρήματα έδειξαν ότι η αυτοαποτελεσματικότητα στον πόνο επηρεάζεται θετικά με την υποστήριξη από τους οικείους, τη συνολική κοινωνική υποστήριξη και την οικονομική κατάσταση. Αντιθέτως, η αύξηση της ηλικίας και η σοβαρότητα των μυοσκελετικών προβλημάτων πλήττουν την αυτοαποτελεσματικότητα στον πόνο. Τέλος, οι γυναίκες έναντι των ανδρών παρουσίασαν υψηλότερη εσωτερική εστίαση ελέγχου υγείας, ενώ οι διαζευγμένοι παρουσίασαν χαμηλότερη εστίαση ελέγχου στους άλλους ανθρώπους έναντι των έγγαμων και των χήρων.

Συμπεράσματα: Από τα ευρήματα της έρευνας αναδείχθηκε ότι η αντιλαμβανόμενη κοινωνική υποστήριξη και οι εσωτερικές πεποιθήσεις υγείας (εστίαση ελέγχου) επηρεάζουν θετικά την αυτοαποτελεσματικότητα στον πόνο σε ηλικιωμένους με μυοσκελετικές παθήσεις.

Introduction: Musculoskeletal disorders refer to disorders of musculoskeletal system that provide the ability to move or to stand, with the consequence of hampering the natural function. Ageing damages the musculoskeletal system, regardless of the presence of illness, which leads to musculoskeletal pain, a frequent symptom of elderly people. Social support affects well-being and quality of life of the elderly. Health locus of control refers to the belief that health is in one’s control (internal control) or not (external control).

Purpose: The purpose of the research is to investigate beliefs of elderly people with musculoskeletal disorders regarding social support, self-efficacy in pain and health locus of control.

Material - Methodology: The research was carried out based on five questionnaires. The first questionnaire included demographic data, the second was about the state of health, the third involved «the Multidimensional Scale of Perceived Social Support», the fourth involved «the Pain Self Efficacy Questionnaire» and the fifth included «The Health Locus of Control Scale-MHLC». The research was conducted on April to June 2023 on 106 elderly people, members of long-term care services and others who visited the Open Care Center of Patras.

Results: The mean age of the participants was 76 years and the majority were female, primary school graduated, and retired. Furthermore, the most of them worked moderate/mild manual labor, had average financial status and receive medication for musculoskeletal problems. The results showed that family, social support and financial status have positive effect on self-efficacy in pain. Finally, the results showed that women control more their health than men and also that the divorced have lower health locus of control to other people than married and widowed.

Conclusions: The research showed that social support and internal health beliefs (locus of control) affect in a positive way the self-efficacy in pain of elderly with musculoskeletal diseases.