Please use this identifier to cite or link to this item: https://apothesis.eap.gr/handle/repo/36341
Title: Ο ύμνος της προς Φιλιππησίους, 2:5-11: Η αρχέγονη Χριστολογία της Εκκλησίας, και η σημασία της για την εποχή μας
Authors: Μπούσιος, Αναστάσιος
Advisor: Μπαθρέλλος, Δημήτριος
Keywords: φρόνημα;μορφὴ;ἁρπαγμὸς;κένωσις;ὁμοίωμα;σχήμα;ὄνομα;Πατὴρ;ἴσα Θεῷ;Αρχέγονη Χριστολογία;Παράδοση;Πρόσωπο;ὑπερυψόω;Early Christology;Tradition;Person
Issue Date: 1-Oct-2017
Abstract: Η ερμηνεία της εν λόγω περικοπής είναι βαρύνουσας σημασίας για το περιεχόμενο -και τη σημασία- της αρχέγονης Χριστολογίας. Από την πλειονότητα των σύγχρονων ερευνητών θεωρείται ως ένα είδος πρωτοχριστιανικού ύμνου, μία από τις περιπτώσεις κατά τις οποίες προϋπάρχοντα λειτουργικά κείμενα της πρώτης Εκκλησίας εμπεριέχονται και αξιοποιούνται στα κείμενα της Καινής Διαθήκης. Ωστόσο, η μετριοπαθέστερη άποψη κατά την οποία στο συγκεκριμένο κείμενο ενσωματώνονται μεν πρότερα στοιχεία και τρόποι έκφρασης της αρχέγονης παράδοσης και λειτουργικής πρακτικής, με τρόπο όμως που τα εντάσσει απολύτως στα συμφραζόμενα της προς Φιλιππησίους Επιστολής, αποβαίνει κατά τη γνώμη μας γονιμότερη και οδηγεί σε ασφαλέστερα συμπεράσματα. Ούτως ή άλλως υιοθετούμε την παραδοχή ότι ο ύμνος εμπεριέχει αρχέγονο ομολογιακό υλικό, και εύλογα απηχεί παράδοση παλαιότερη του χρόνου συγγραφής της Επιστολής (το αργότερο 61-63 μ.Χ., αν γίνει δεκτό ότι γράφηκε όταν ο Παύλος ήταν στη Ρώμη και σε κατ’ οίκον περιορισμό), προσεγγίζοντας χρονικά τις απαρχές του Χριστιανισμού. Ταυτόχρονα δε αποφεύγουμε το κατά τη γνώμη μας επισφαλές ερμηνευτικό εγχείρημα της κατ’ αποκοπή προσέγγισής του, ωσάν να επρόκειτο για αυτοτελές και ανεξάρτητο κείμενο. Σε ό,τι αφορά στο περιεχόμενο, απολύτως ενδεικτικά μπορούμε να αναφέρουμε το εξής: Η διατύπωση “ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων” έχει δεχθεί -κυρίως στο πρόσφατο παρελθόν, όταν τέθηκε υπό αμφισβήτηση το παραδοσιακό χριστολογικό δόγμα- διαφορετικές ερμηνείες, ανάλογα με τη θέση του εκάστοτε ερμηνευτή στο ζήτημα της προΰπαρξης -και θεότητας- του Χριστού, και της απάντησης στο ερώτημα κατά πόσο η αποδοχή της συνιστά ιδρυτική πεποίθηση της πρώτης Εκκλησίας. Άμεσα ή μη, είναι ευρέως αποδεκτό, ότι η απάντηση στο ερώτημα περί του εάν η πίστη στην προΰπαρξη και θεότητα του Χριστού ήταν ή όχι εξαρχής μέρος των πεποιθήσεων της πρώτης Εκκλησίας, είναι κρίσιμης σημασίας για την χριστιανική Πίστη, και την ανάπτυξη της θεολογίας γενικότερα. Ομοίως σημαντική είναι και η κάπως αινιγματική φράση “οὐχ ἁρπαγμὸν ἡγήσατο”, καθώς και η σκανδαλώδης για τον Ιουδαϊσμό έκφραση “τὸ εἶναι ἴσα Θεῷ”. Επιπλέον, το “κενωτικό ζήτημα” έλκει την καταγωγή του από την έκφραση “ἀλλὰ ἑαυτὸν ἐκένωσεν μορφὴν δούλου λαβών”, εγείροντας το ερώτημα για την ακριβή σημασία της κένωσης, καθώς και του φρονήματος του Ιησού Χριστού. Εν σχέσει προς αυτά τα ζητήματα θα υποστηρίξουμε την παραδοσιακή θέση της περί τριών σταδίων χριστολογίας ως διαφαινόμενη με σαφήνεια στο κείμενο του ύμνου, και επομένως ως εξαρχής πεποίθηση της πρώτης Εκκλησίας. Τούτο συνεπάγεται μια ορισμένη ερμηνεία των φράσεων “ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων” και “τὸ εἶναι ἴσα Θεῷ” κατά τρόπο που να λαμβάνεται υπόψη το πλήρες σημασιολογικό φάσμα της λέξης “μορφὴ”, το οποίο εκτείνεται από την έννοια της ουσίας και αϊδιότητας του Τριαδικού Θεού έως τις εντός του κόσμου και εν τη Οικονομία αποκαλυπτικές του ενέργειες. Κατά τη συζήτηση περί του ακριβούς νοήματος της λέξης “ἁρπαγμὸς” θα υποστηρίξουμε τον ιδιωματικό χαρακτήρα της σχετικής έκφρασης. Σε ότι δε αφορά στο ακανθώδες ζήτημα της “κένωσης” θα επικαλεστούμε τη διάκριση μεταξύ Θεολογίας και Οικονομίας ως το κλειδί για μια ικανοποιητική απάντηση. Τα παραπάνω συνιστούν κάποιους από τους λόγους για τους οποίους η βαθύτερη ανάλυση του συγκεκριμένου κειμένου, είναι πάντοτε αναγκαία και ενδιαφέρουσα. Στο πλαίσιο συνεπώς της εργασίας θα γίνει προσπάθεια τουλάχιστο να επισημανθεί -στο μέτρο βεβαίως του εφικτού και υπό την αίρεση των πολλών περιορισμών του γράφοντος- ο ανεξάντλητος πλούτος των σημασιών και των δυνατών συσχετίσεων οι οποίες εμπεριέχονται στο εν λόγω κείμενο, καθώς και η σημασία του για τη σύγχρονη εποχή. Τα νοήματα που εμπεριέχονται στην εν λόγω περικοπή καθώς και οι αποχρώσεις αυτών, μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικά συμπεράσματα τόσο στο πεδίο της Δογματικής, όσο και σ’ αυτό της χριστιανικής Ηθικής. Να συνεισφέρουν στο χειρισμό θεμάτων τα οποία προβληματίζουν το σύγχρονο Χριστιανισμό και να επιβεβαιώσουν τη θεανθρωπότητα του Κυρίου Ιησού Χριστού ως του αιώνιου Λόγου του Θεού, ο οποίος “σὰρξ ἐγένετο” για τη σωτηρία του Κόσμου.
Appears in Collections:ΟΡΘ Διπλωματικές Εργασίες

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
ΟΡΘ_Η Διπλωματική μου_Αναστάσιος Μπούσιος.pdfΔιπλωματική Εργασία1.35 MBUnknownView/Open


This item is protected by original copyright



Items in Apothesis are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.