Please use this identifier to cite or link to this item: https://apothesis.eap.gr/handle/repo/36195
Title: Χριστολογία και εσχατολογική προοπτική στην ευχή της Αναφοράς-Λειτουργικός λόγος και δογματική μαρτυρία στην κορύφωση της Θείας Ευχαριστίας
Authors: Αρβανιτίδου, Θεοδώρα
Advisor: Γιαγκάζογλου, Σταύρος
Keywords: Θεία Λειτουργία, Ευχαριστιακή ευχή της Αναφοράς, Χριστολογία, Εσχατολογία, Ανάμνηση, Επίκληση;Divine Liturgy, Eucharistic Prayer of Anaphora, Christology, Eschatology, Anamnesis, Epiclesis.
Issue Date: 30-Sep-2017
Abstract: Η συγκεκριμένη διπλωματική εργασία αποτελεί μία απόπειρα προσέγγισης και μελέτης της ευχής της Αναφοράς στη Θεία Ευχαριστία. Αρχικό έναυσμα και βασικό κίνητρο για την επιλογή του θέματος αποτέλεσε τόσο η σπουδαιότητα από θεολογική, δογματική και λειτουργική άποψη αυτού του τόσο σημαντικού και κομβικού σημείου της Θείας Λειτουργίας, όσο και η προσωπική επιθυμία για περαιτέρω εμβάνθυση, σε ένα αντικείμενο που φαίνεται να μην εξαντλεί τις πηγές του. Η συγκεκριμένη μελέτη προσδοκά να εντοπίσει και να επισημάνει τα κομβικά εκείνα σημεία, τα οποία βοηθούν στην αποκωδικοποίηση και ερμηνεία των όσων λεκτικά διατυπώνονται και επί του πρακτέου συντελούνται στην Ιερά Σύναξη, με επίκεντρο την ευχή της Αναφοράς στη Θεία Ευχαριστία. Από τη σκοπιά της θεολογικής ερμηνευτικής, αποτελεί έναυσμα αλλά και πρόκληση η μελέτη και ανάλυσή της ευχαριστιακής ευχής της Αναφοράς, καθώς προσδοκάται μία σε βάθος ανάλυση του τρόπου και του περιεχομένου (ποιοτικού, ερμηνευτικού) με τον οποίο αποκωδικοποιούνται, πραγματώνονται, αλλά κυρίως βιώνονται όλα εκείνα που καθιστούν τη Θεία Ευχαριστία το κατεξοχήν Μυστήριο της Εκκλησίας. Βασικοί άξονες έρευνας και ανάπτυξης του θέματος υπήρξαν η χριστολογική και εσχατολογική προοπτική, καθώς και ο λειτουργικός-προσευχητικός λόγος στην ευχή της Αναφοράς, ως μέσου έκφρασης και αποτύπωσης της δογματικής διδασκαλίας της Εκκλησίας. Πιο συγκεκριμένα, μέσα από το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας και τα λειτουργικά κείμενα που συνοδεύουν τη Θεία Λατρεία και ειδικότερα, μέσα από την ανάγνωση της ευχαριστιακής ευχής της Αναφοράς, προσπαθήσαμε να ερευνήσουμε, αφενός μεν σε επίπεδο θεολογικό, τη σύνδεση της βιβλικής ιστορίας με το λειτουργικό λόγο, αφετέρου δε σε επίπεδο Χριστολογίας, τη φανέρωση και παρουσία του Σαρκωθέντος Λόγου, δηλαδή του τρόπου με τον οποίο αντανακλάται το δόγμα του Τριαδικού Θεού στις εξωτερικές του ενέργειες, στη δημιουργία του κόσμου και στην απολύτρωση. Επιπλέον, μελετήσαμε την εσχατολογική προοπτική και την προτροπή «ανάμνησης» και πρόγευσης των Εσχάτων, της αναμενόμενης Βασιλείας του Θεού που έχει ήδη εγκαινιασθεί, αλλά δεν έχει ακόμη πληρωθεί, όπως το Σώμα της Εκκλησίας τη βιώνει «δι’ εσόπτρου ἐν αἰνίγματι» (Α΄ Κορ. 13:12), μέσα απ’ το Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Σημαντικό άξονα της εργασίας αποτέλεσε η Πνευματολογία, καθώς δια της επίκλησης του Αγίου Πνεύματος πραγματώνεται και βιώνεται εμπειρικά, το σχέδιο της θείας Οικονομίας και του απολυτρωτικού, σωτηριολογικού έργου του Θεού και των καρπών του στο πλήρωμα της Εκκλησίας. Στη συγκεκριμένη εργασία υπήρξε ερευνητικός προσανατολισμός σε ιστορική και βιβλική βάση, καθώς και μελέτη της θεολογίας και γραμματολογίας, γι’ αυτό το λόγο το θέμα μας προσεγγίζει και ζητήματα που σχετίζονται με το πλαίσιο ιστορίας και εσχατολογίας, καθώς και με θέματα πατερικής θεολογίας και γραμματολογίας και επεκτείνεται έτσι σε πεδία της Δογματικής, όπως η Τριαδολογία, η Χριστολογία, η Πνευματολογία, η Εκκλησιολογία και η Εσχατολογία. Η βασική ερευνητική μεθοδολογία που ακολουθήθηκε για την εκπόνησή της ήταν η έρευνα, ο εντοπισμός και η επισκόπηση συναφούς βιβλιογραφίας και συγγραμμάτων που αφορούσαν στην ευχή της Αναφοράς και στα προαναφερθέντα θεματικά πεδία. Βάση για την έναρξη της μελέτης αποτέλεσε η επισκόπηση βυζαντινών λειτουργικών υπομνημάτων, ενώ διερευνήθηκαν οι ιστορικές, θεολογικές, πατερικές, λειτουργικές και σύγχρονες ερμηνευτικές προσεγγίσεις του θέματος, από την πλευρά της δογματικής θεολογίας. Η μεθοδολογική συλλογή πληροφοριών περιλάμβανε βιβλία, περιοδικά, δημοσιεύσεις σε πρακτικά συνεδρίων, διδακτορικές διατριβές και ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων. Σε κάθε περίπτωση και κατά το μέτρο του δυνατού, πραγματοποιήθηκε ενδελεχής έλεγχος αξιοπιστίας των πηγών και των παραπομπών και λεπτομερής αναφορά των πηγών προέλευσης, έτσι ώστε αυτές να αποτυπώνονται με τον πιο αξιόπιστο και έγκυρο τρόπο.
Appears in Collections:ΟΡΘ Διπλωματικές Εργασίες

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
Διπλωματική Εργασία-Η ευχή της Αναφοράς στη Θεία Ευχαριστία-Θεοδώρα Αρβανιτίδου-Σεπτέμβριος 2017.pdfΔιπλωματική Εργασία-Ευχαριστιακή Αναφορά-Θεοδώρα Αρβανιτίδου-Σεπτέμβριος 20171.5 MBUnknownView/Open


This item is protected by original copyright



Items in Apothesis are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.