Please use this identifier to cite or link to this item: https://apothesis.eap.gr/handle/repo/34529
Title: Άρδευση καλλιεργειών με τη χρήση επεξεργασμένων αστικών λυμάτων
Authors: Μυρωνίδης, Γεώργιος
Advisor: Τσακίριγλου, Χρήστος
Keywords: Επαναχρησιμοποίηση αστικών λυμάτων,;Municipal wastewater reuse;Επεξεργασία αστικών λυμάτων;Municipal wastewater treatment;Άρδευση καλλιεργειών;Agricultural irrigation;Πρακτικές άρδευσης;Irrigation practices;Οδηγίες και κανονισμοί επαναχρησιμοποίησης λυμάτων;Wastewater reuse guidelines and regulations
Issue Date: 16-Sep-2017
Abstract: Σε πολλές ξηρές και ημίξηρες χώρες ανά την υφήλιο, το νερό γίνεται με αυξανόμενο ρυθμό ένας σπάνιος φυσικός πόρος με αποτέλεσμα οι παραγωγοί γεωργικών προϊόντων να αναγκάζονται να αναζητήσουν εναλλακτικές πηγές νερού, οι οποίες θα είναι εξίσου οικονομικές και αποτελεσματικές στη χρήση ώστε να συμβάλλουν στην γεωργική ανάπτυξη. Καθώς λοιπόν σε πολλές περιοχές του πλανήτη η διαθεσιμότητα καλής ποιότητας νερού άρδευσης «απειλείται», η αρδευόμενη γεωργία έρχεται αντιμέτωπη με τη χρήση μικρότερων ποσοτήτων νερού, συχνά χαμηλότερης ποιότητας, με σκοπό να παράγει τροφή για έναν ολοένα αυξανόμενο πληθυσμό. Οι αναγκαίες ποσότητες σε νερό άρδευσης μπορούν να εξασφαλιστούν με την αποδοτικότερη χρήση του διαθεσίμου νερού αλλά σε πολλές περιπτώσεις είναι αναγκαία η επαναχρησιμοποίηση των αστικών λυμάτων (επεξεργασμένων ή/και ανεπεξέργαστων) για άρδευση. Η επαναχρησιμοποίηση των αστικών λυμάτων για άρδευση έχει τόσο θετικές όσο και αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, όμως με σωστό προγραμματισμό και σχεδιασμό η χρήση τους στη γεωργία είναι επωφελής για το περιβάλλον. Γενικά, η άμεση ή έμμεση χρήση των μη επεξεργασμένων αστικών λυμάτων στη αρδευόμενη γεωργία αυξάνεται κυρίως ως αποτέλεσμα της ολοένα μειούμενης ποσότητας των υδατικών αποθεμάτων σε παγκόσμιο επίπεδο, των ανεπαρκών ή μη κατάλληλων μεθόδων επεξεργασίας και διάθεσης των αστικών λυμάτων, της ολοένα μεγαλύτερης ανάγκης για παραγωγή γεωργικών προϊόντων λόγω της αύξησης του παγκόσμιου πληθυσμού, καθώς και λόγω του αυξανόμενου κόστους των χημικών λιπασμάτων. Συνεπώς η επαναχρησιμοποίηση των αστικών λυμάτων στην γεωργία προωθείται και είναι μια κοινή πρακτική σε πολλές χώρες για πολλούς λόγους μεταξύ των οποίων η εκμετάλλευση των θρεπτικών στοιχείων που αυτά περιέχουν καθώς και η προστασία του περιβάλλοντος. Η άρδευση καλλιεργειών με επεξεργασμένα αστικά λύματα θεωρείται μια πιο ασφαλή περιβαλλοντική πρακτική απόθεσης λυμάτων σε σχέση με την άμεση απόθεση τους σε επιφανειακά ή υπόγεια υδροφόρα στρώματα (υδάτινοι αποδέκτες). Τα αστικά λύματα είναι μια πολύτιμη πηγή θρεπτικών συστατικών και οργανικής ουσίας. Παρόλα αυτά μπορεί να περιέχουν διαφορά ανεπιθύμητα χημικά στοιχεία και παθογόνους μικροοργανισμούς, που μπορεί να προκαλέσουν κινδύνους για το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία. Οι παράγοντες κινδύνου από την επαναχρησιμοποίηση αστικών λυμάτων μπορεί να είναι βραχυπρόθεσμοι (π.χ. οι παθογόνοι μικροοργανισμοί) ή μακροπρόθεσμοι, που εντείνονται από την συνεχιζόμενη χρήση ανακυκλωμένου νερού (π.χ. η αλατότητα του εδάφους). Για το λόγο αυτό πάρα πολλές κατευθυντήριες γραμμές έχουν αναπτυχθεί που παρέχουν ποιοτικά κριτήρια και οδηγίες για το πώς τα επεξεργασμένα λύματα θα χρησιμοποιηθούν για αρδευτικούς σκοπούς (FAO, EWA, US-EPA, WHO). Κατά τη χρήση υγρών αποβλήτων ως πηγή άρδευσης, κρίσιμο είναι το ζήτημα της διασφάλισης της δημόσιας υγείας το οποίο απορρέει από τον κίνδυνο έκθεσης (από άμεση ή έμμεση επαφή) με εκροές κατώτερης ποιότητας. Ο κίνδυνος έκθεσης ή επαφής εξαρτάται μεταξύ άλλων, από το πρόγραμμα και το σύστημα άρδευσης (καταιονισμός, στάγδην και υπο-επιφανειακή άρδευση). Ο σχεδιασμός και η εγκατάσταση του όλου δικτύου άρδευσης με αστικά λύματα θα πρέπει να ακολουθεί κανόνες και πρακτικές ορθής λειτουργίας, ξεκινώντας από την πηγή εκροής των λυμάτων στο σύστημα επεξεργασίας και αποθήκευσης, στη συνέχεια στο δίκτυο διανομής και τέλος στο σύστημα διάθεσής τους στις καλλιέργειες. Η επιλογή του συστήματος άρδευσης και η διαχείριση της εφαρμογής των λυμάτων είναι πολύ σημαντικά θέματα και χρήζουν περαιτέρω προσοχής και διερεύνησης. Η ετήσια ζήτηση νερού για την Ελλάδα εκτιμάται στα 8.243 hm3, εκ των οποίων το 83% χρησιμοποιούνται για την άρδευση των καλλιεργειών. Περίπου το 40% της συνολικής έκτασης της Ελλάδας αρδεύεται με τη συνολική ζήτηση νερού για άρδευση καλλιεργειών να ανέρχεται στα 6.833 hm3. Σχεδόν το 65% του ελληνικού πληθυσμού είναι συνδεδεμένο με πάνω από 350 κεντρικές μονάδες επεξεργασίας υγρών αποβλήτων. Η ανάλυση των δεδομένων, που αφορούν το υδατικό ισοζύγιο στην περιοχή των εγκαταστάσεων επεξεργασίας, έδειξε ότι περισσότερο από το 83% των επεξεργασμένων λυμάτων παράγεται σε περιοχές με έλλειμμα στο υδατικό ισοζύγιο. Επομένως, η επαναχρησιμοποίηση του νερού σε αυτές τις περιοχές θα ικανοποιούσε την υπάρχουσα ζήτηση για νερό. Στην Ελλάδα, παρόλο που η έλλειψη του νερού αναμένεται να αποτελέσει στο μέλλον έναν σημαντικό περιορισμό της γεωργικής παραγωγής, αν και το πρόβλημα δεν είναι ακόμα σοβαρό, η επαναχρησιμοποίηση ιλύος και επεξεργασμένων λυμάτων είναι προς το παρόν ευκαιριακή και βρίσκεται κάτω από πειραματική διαδικασία με σκοπό τη δημιουργία ορθών επιστημονικών δεδομένων για την ασφαλή επαναχρησιμοποίηση. Τα ως τώρα αποτελέσματα που προέκυψαν από την υλοποίηση, κυρίως πιλοτικών, προγραμμάτων επαναχρησιμοποίησης αναμένετε να ενθαρρύνουν την αποδοχή αυτής της μεθόδου ανακύκλωσης των αστικών εκροών από τους αγρότες και την κοινωνία γενικότερα. Επιπρόσθετα, είναι επιβεβλημένη η λήψη πρωτοβουλιών με σκοπό τη συστηματική προσπάθεια ενημέρωσης της κοινωνίας σχετικά με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα από την επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων υγρών αποβλήτων. Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε πως στο προσεχές μέλλον η επαναχρησιμοποίηση των επεξεργασμένων αστικών λυμάτων αναμένεται να γίνει στην Ελλάδα μια πρακτική ρουτίνας, λαμβάνοντας υπόψη κυρίως την συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση για νερό άρδευσης για την παραγωγή γεωργικών προϊόντων καθώς και την άρδευση χώρων πρασίνου. Αυτή η πρακτική της ανακύκλωσης του νερού θα συμβάλει στην προστασία των επιφανειακών υδάτων από περαιτέρω ρύπανση και υποβάθμιση, θα διατηρήσει καθαρές τις φυσικές πηγές νερού και θα βοηθήσει προς την κατεύθυνση της προστασίας του περιβάλλοντος και της ποιότητας της ζωής.
Appears in Collections:ΔΙΑ Διπλωματικές Εργασίες

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
ΔΙΑΔΕ_ΜΥΡΩΝΙΔΗ.pdfΚείμενο μεταπτυχιακής διατριβής4.68 MBAdobe PDFView/Open


Items in Apothesis are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.