Please use this identifier to cite or link to this item: https://apothesis.eap.gr/handle/repo/31484
Title: Εκτίμηση του επιπέδου ρύπανσης παράκτιων περιοχών της Μεσογείου με την αξιοποίηση δεδομένων βιοσυσσώρευσης μετάλλων στα θαλάσσια αγγειόσπερμα
Authors: ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ, ΣΤΥΛΙΑΝΗ
Advisor: ΜΑΛΕΑ, ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ
Keywords: ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΑΓΓΕΙΟΣΠΕΡΜΑ;ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΕΙΣ ΥΠΟΒΑΘΡΟΥ
Issue Date: Oct-2016
Abstract: ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σκοπός της παρούσης εργασίας είναι η δημιουργία βάσης δεδομένων που αφορούν στη βιοσυσσώρευση μεταλλικών στοιχείων όλων των θαλάσσιων αγγειόσπερμων της Μεσογείου θάλασσας, η επεξεργασία και η αξιοποίηση των δεδομένων αυτών, καθώς και η εκτίμηση των συγκεντρώσεων υπόβαθρου και του επιπέδου ρύπανσης από τα στοιχεία αυτά παράκτιων περιοχών της Μεσογείου, με την αξιοποίηση των του θαλάσσιου αγγειόσπερμο Posidonia oceanica ως ποιοτικού βιολογικού στοιχείου. Τα θαλάσσια αγγειόσπερμα έχουν την ικανότητα να συσσωρεύουν μεταλλικά στοιχεία με τις ρίζες από το ίζημα και το μεσοδιαστηματικό νερό του ιζήματος και με τα φύλλα από το θαλάσσιο ύδωρ. Η διαπίστωση ότι οι οργανισμοί αυτοί αποτελούν «αποθήκες» μεταλλικών στοιχείων στα θαλάσσια οικοσυστήματα οδήγησε τους ερευνητές στη διερεύνηση ανεύρεσης ειδών, που πληρούν τις απαραίτητες προϋποθέσεις για να χαρακτηριστούν ως “βιολογικοί ενδείκτες” για τη ρύπανση από τα μεταλλικά στοιχεία, καθώς και για την εκτίμηση της ποιότητας των παράκτιων υδάτων. Στην εργασία αυτή δημιουργήθηκε βάση δεδομένων που στηρίχθηκε στη συλλογή όλης της διαθέσιμης διεθνούς βιβλιογραφίας που αφορούν στη βιοσυσσώρευση μεταλλικών ιόντων στα θαλάσσια αγγειόσπερμα της Μεσογείου: Cymodocea nodosa, Halophila stipulacea, Posidonia oceanica, Zostera marina και Zostera noltii, αλλά και στα αγγειόσπερμα των μεταβατικών υδάτων της Μεσογείου Ruppia maritima και R. cirrhosa. Επίσης, συλλέχθηκαν βιβλιογραφικά δεδομένα, όπου αυτά ήταν διαθέσιμα, για τις συγκεντρώσεις μεταλλικών στοιχείων στο θαλάσσιο περιβάλλον (ίζημα, ύδωρ) σε λειμώνες των θαλάσσιων αγγειόσπερμων. Τα μεταλλικά στοιχεία για τα οποία υπήρχαν διαθέσιμα βιβλιογραφικά δεδομένα για τη βιοσυσσώρευσή τους σε αγγειόσπερμα της Μεσογείου θάλασσας ήταν τα ακόλουθα: Ag, Al, As, Cd, Co, Cr, Cu, Fe, Hg, Mn, Ni, Pb, Se, Sn, Sr, Zn, K, Na, Ca, Mg. Τον υψηλότερο αριθμό μελετών βιοσυσσώρευσης μεταλλικών στοιχείων στα θαλάσσια αγγειόσπερμα, συγκέντρωσε το είδος P.oceanica (37), ακουλουθεί η C.nodosa (18) και λιγότερα η Z.noltii (4), η Z.marina (2), η R.maritima (1) και η R. cirrhosa (1). Τα στοιχεία με τον μεγαλύτερο αριθμό μελετών βιοσυσσώρευσης ήταν το Ni (198), o Cu (155), το Cd(154), o Pb (148) και το Cr (146). Όσον αφορά τις συγκεντρώσεις βιοσυσσώρευσης των διαφόρων μεταλλικών στοιχείων στα θαλάσσια αγγειόσπερμα και μάλιστα στα 5 επιμέρους τμήματα στα οποία χωρίζεται η Μεσόγειος θάλασσα διαπιστώθηκε ότι στη C.nodosa, για την οποία υπάρχουν κυρίως αναφορές στην Ανατολική Μεσόγειο/Βόρειο Αιγαίο, τα επίπεδα των τιμών κυμαίνονται Cd: 0,15-20,20 μg g-1 ξ.β), Cr: 0,005-603,8 μg g-1 ξ.β, Pb:0,20-7758 μg g-1 ξ.β, Co: 0,15-42,40 μg g-1 ξ.β, Mn: 13,40-1600 μg g-1 ξ.β, Cu: 2,31-23,50 μg g-1 ξ.β, Ni: 6,20-6525 μg g-1 ξ.β, με εξαίρεση τον Zn που καταγράφηκε στην Αδριατική Θάλασσα και κυμάνθηκε από 49,10 μέχρι 787,5 μg g-1 ξ.β. Για την P.oceanica τα περισσότερα στοιχεία καταγράφηκαν στην περιοχή της Δυτικής Μεσογείου, όπως τo Al (583-2162 μg g-1 ξ.β), Ag (4-16,08 μg g-1 ξ.β), As(3,30-228 μg g-1 ξ.β), Co (1,70-12,10 μg g-1 ξ.β), Cr (0,12-207 μg g-1 ξ.β), Hg (0,05-37,2 μg g-1 ξ.β), ενώ τα στοιχεία Cd (1,19-44,00 μg g-1 ξ.β) και Fe (1092-1092 μg g-1 ξ.β) καταγράφηκαν στην Ανατολική Μεσόγειο/Νότιο Αιγαίο και τέλος ο Cu στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, με εύρος τιμών από 5,5 μέχρι 8385 μg g-1 ξ.β. Για τη Z.marina μετρήσεις μεταλλικών στοιχείων υπάρχουν κυρίως στη Δυτική Μεσόγειο και στη Θάλασσα του Μαρμαρά και συγκεκριμένα τα στοιχεία Cr, Ni, As (8.34-18.0 μg g-1 ξ.β για το Cr, 11,0-17,48 μg g-1 ξ.β, για το Νi και 0,1 μg g-1 ξ.β για το As). Όσον αφορά στην Z.noltii μετρήσεις υπάρχουν κυρίως για τα Al (2,3-3,9 μg g-1 ξ.β), As (0,1-10,0 μg g-1 ξ.β), Cr (1,0-110 μg g-1 ξ.β), Ni (14,0-30,7 μg g-1 ξ.β) και Sr (426-433 μg g-1 ξ.β) στη Δυτική Μεσόγειο και την Ανατολική Μεσόγειο/Νότιο Αιγαίο. Επίσης, για τη H.stipulacea μετρήσεις καταγράφηκαν στην Ανατολική Μεσόγειο/Νότιο Αιγαίο κυρίως των στοιχείων: Al (24,3-323,3 μg g-1 ξ.β), Cd (10,7-14,1 μg g-1 ξ.β), Cu (15,7-19,8 μg g-1 ξ.β), Fe (638-376 μg g-1 ξ.β), Pb (41,4-46,7 μg g-1 ξ.β), Zn (20,1-26,4 μg g-1 ξ.β), K (15414-19816 μg g-1 ξ.β), Ca (19389-19657 μg g-1 ξ.β), Mg (10708-13497 μg g-1 ξ.β), και Na (61170-65308 μg g-1 ξ.β). Βιοσυσσώρευση στοιχείων στην R.maritima καταγράφηκε για τα στοιχεία Cd (0,7-10,2 μg g-1 ξ.β), Fe (0,69-17671 μg g-1 ξ.β), Pb (1-41,2 μg g-1 ξ.β), Cu (0,83-56 μg g-1 ξ.β) και Zn (3,35-246 μg g-1 ξ.β) στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου/Βόρειο Αιγαίο και τέλος μετρήσεις για την R.cirrhosa βρέθηκαν στην περιοχή της Δυτικής Μεσογείου για τα στοιχεία Cu (0,6 μg g-1 ξ.β), Cd (0,5-1,75 μg g-1 ξ.β), Pb (2,5-38 μg g-1 ξ.β) και Zn (19-71 μg g-1 ξ.β). Προσδιορίστηκαν τα επίπεδα υποβάθρου για την Μεσόγειο θάλασσα 12 μεταλλικών στοιχείων, με τη χρήση του αγγειόσπερμου Posidonia oceanica ως ποιοτικού στοιχείου τα οποία είναι τα κάτωθι: Ag=0,178 μg g-1 ξ.β., As=0,502 μg g-1 ξ.β., Cd=1886 μg g-1 ξ.β., Cu=5215 μg g-1 ξ.β., Hg=0,056 μg g-1 ξ.β., Ni=14863 μg g-1 ξ.β., Pb=1311 μg g-1 ξ.β. (με βάση τα φύλλα του φυτού) και Al=46460 μg g-1 ξ.β., Co=2047 μg g-1 ξ.β., Fe=90220 μg g-1 ξ.β., Mn=50303 μg g-1 ξ.β., Zn=77390 μg g-1 ξ.β. (με βάση ολόκληρο το φυτό). Οι περιοχές της Δυτικής Μεσογείου χαρακτηρίστηκαν από χαμηλή ή μέτρια ρύπανση από τα στοιχεία Cd, Hg, Co, Fe, Mn, Zn, 2/10 περιοχές ανήκουν στην κατηγορία χαμηλής ρύπανσης για τα As, Ni, Al, 6/10 περιοχές στην κατηγορία μέτριας ρύπανσης και 2/10 περιοχές στην κατηγορία σημαντικής ή υψηλής ρύπανσης. Επιπλέον, για τα στοιχεία Ag, Cu, Pb, 1/10 περιοχές ήταν χαμηλής ρύπανσης, 6/10 μέτριας και 3/10 σημαντικής/υψηλής ρύπανσης. Οι περιοχές με το υψηλό επίπεδο ρύπανσης στη Δυτική Μεσόγειο ήταν οι εξής: Ισπανικές ακτές, Ensues, La Vesse, Cavalaire, Antibes και Bravone στη Γαλλία, ενώ στην Ιταλία η Τοσκάνη, Torre Mozza, Porte Ecole και Santa Marinella. Οι παράκτιες περιοχές της Κεντρικής Μεσόγειου εμφάνισαν υψηλά επίπεδα ρύπανσης από Ag, As, Cd, Cu, ενώ ακόμη υψηλότερα ήταν τα επίπεδα του Pb. Οι περιοχές με το υψηλό επίπεδο ρύπανσης στην Κεντρική Μεσόγειο ήταν η Σικελία στην Ιταλία καθώς και η Rdum il-Kbir στη Μάλτα. Στη ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, 4/10 περιοχές χαρακτηρίστηκαν από χαμηλή ρύπανση, 4/10 από μέτρια, 2/10 από σημαντική ή υψηλή ρύπανση. Οι περιοχές με υψηλό επίπεδο ρύπανσης στην Ανατολική Μεσόγειο ήταν το El Gharam και El Boussit στην Αίγυπτο, ενώ στην Ελλάδα, ο Κόλπος των Αντικύρων και στο Βόρειο Αιγαίο, ο Κόλπος Γέρας. Τέλος, στην Αδριατική Θάλασσα, 3/10 περιοχές ήταν χαμηλής ρύπανσης, 6/10 μέτριας και 1/10 σημαντικής/υψηλής ρύπανσης από τα στοιχεία Ag, As, Cu. Περιοχή με υψηλό επίπεδο ρύπανσης ήταν η Brbinjscica στην Κροατία. Λέξεις-κλειδιά: Μεσόγειος θάλασσα, μεταλλικά στοιχεία, θαλάσσια αγγειόσπερμα, βιοσυσσώρευση, συγκεντρώσεις υποβάθρου, επίπεδα ρύπανσης, Cymodocea nodosa, Halophila stipulacea, Posidonia oceanica, Zostera marina, Zostera noltii, Ruppia maritima Ruppia cirrhosa
Appears in Collections:ΔΙΑ Διπλωματικές Εργασίες

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΣΤΥΛΙΑΝΗ_90769_ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ.pdfΚΥΡΙΩΣ ΣΩΜΑ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ6.39 MBAdobe PDFView/Open


Items in Apothesis are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.