Please use this identifier to cite or link to this item: https://apothesis.eap.gr/handle/repo/31374
Title: Εκτίμηση της οικολογικής παροχής κατάντη του φράγματος του Ιλαρίωνα με έμφαση στην προστασία των ιχθυοαποθεμάτων
Authors: ΚΑΛΟΓΕΡΑΤΟΥ, ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ
Advisor: ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, ΗΛΙΑΣ
Keywords: οικολογική παροχή;Αλιάκμονας;φράγμα Ιλαρίωνα;ιχθυοπανίδα;υδρολογικές παράμετροι;ταμιευτήρες
Issue Date: 26-Jul-2016
Abstract: Σε ολόκληρο τον κόσμο η μη ορθή διαχείριση των υδατικών αποθεμάτων έχει προκαλέσει αλλοιώσεις στο φυσικό καθεστώς των υδάτινων σωμάτων, με αποτέλεσμα να παρατηρούνται σοβαρές επιπτώσεις στους εξαρτώμενους από αυτά οργανισμούς και στη βιοποικιλότητα. Μέσα από τις ανθρωπογενείς παρεμβάσεις που περιλαμβάνουν την κατασκευή φραγμάτων, τις έντονες απολήψεις νερού κυρίως για άρδευση και βιομηχανική χρήση, καθώς και τις μεταβολές στις γεωμορφολογικές συνθήκες των υδάτινων σωμάτων, το υδατικό δυναμικό μιας περιοχής μεταβάλλεται με μη φυσικό τρόπο. Η Οδηγία Πλαίσιο περί υδάτων 2000/60/ΕΕ έχει ως βασικό στόχο την προστασία όλων των νερών: επιφανειακών, υπογείων, μεταβατικών και παράκτιων μέσω της επίτευξης (περιβαλλοντικός στόχος) καλής κατάστασης (χημικής ή και οικολογικής) των υδάτων και της κατάρτισης αποτελεσματικών σχεδίων διαχείρισης σε επίπεδο λεκάνης απορροής. Η διαχείριση των συστημάτων των ποταμών με τέτοιο τρόπο που να επιτυγχάνεται η κάλυψη των οικοσυστημικών αναγκών σε νερό είναι ένα σύνθετο ζήτημα. Σε πολλές περιοχές του κόσμου έχει υιοθετηθεί η αρχή της ελάχιστης απαιτούμενης παροχής, συχνά καλούμενη και «οικολογική παροχή». Η εργασία αυτή παρουσιάζει τις επιπτώσεις στον ποταμό Αλιάκμονα από την κατασκευή του φράγματος του Ιλαρίωνα και την επίδρασή τους στην ιχθυοπανίδα. Στις μεθόδους εκτίμησης της οικολογικής παροχής θεωρούνται και οι υδρολογικές μέθοδοι, οι οποίες συνήθως απαιτούν τον καθορισμό της φυσικής παροχής του ποταμού, όπου με τον όρο αυτό εννοείται η παροχή την οποία θα είχε ο ποταμός σε κάποιο σημείο του, αν το ανάντη τμήμα της λεκάνης του δεν υπήρχαν ανθρώπινες χρήσεις νερού (φράγματα, άρδευση, ύδρευση, κ.λπ.). Στις παραπάνω μεθόδους ανήκει και η μέθοδος μέθοδος Richter (Indicators of Hydrologic Alteration IHA), που εξετάζει τις κρίσιμες παροχές του ποταμού με στόχο την προστασία του οικοσυστήματος. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η μείωση των πλημμυρικών παροχών στα κατάντη του φράγματος επηρεάζει αρνητικά την παραγωγικότητα των παρόχθιων, υγροτοπικών και εκβολικών οικοσυστημάτων: οι μικρές πλημμυρικές παροχές επάγουν βιολογικές διεργασίες όπως η μετανάστευση ή η αναπαραγωγή της ιχθυοπανίδας και οι μεγαλύτερες πλημμύρες δημιουργούν ή συντηρούν υγροτοπικά ενδιαιτήματα μέσω της μεταφοράς θρεπτικών και ιζημάτων. Ο έλεγχος των πλημμυρικών παροχών από τη δημιουργία φραγμάτων και ταμιευτήρων, λειτουργεί συνήθως μειώνοντας την ένταση και συχνότητα των πλημμηρικών παροχών σε σχέση με τις αναμενόμενες, κατά την υγρή περίοδο του έτους, ενώ αντίστροφα αυξάνει τις παροχές, σε σχέση με τις αναμενόμενες κατά την ξηρή περίοδο. Η κατασκευή περισσότερων του ενός φραγμάτων κατά μήκος ενός ποταμού, όπως είναι ο Αλιάκμονας, δημιουργεί συσσωρευτικές επιπτώσεις στα οικοσυστήματα καθώς επηρεάζονται τόσο τα φυσικά χαρακτηριστικά του (υδρολογική δίαιτα, ποιότητα νερού), όσο και η παραγωγικότητα και η βιοποικιλότητα του συστήματος. Για την περίπτωση του Αλιάκμονα θα απαιτηθεί η εκπόνηση ειδικής μελέτης εκτίμησης των επιπτώσεων της κατασκευής επάλληλων φραγμάτων στην αλιευτική παραγωγή της ευρύτερης περιοχής και ιδιαίτερα της περιοχής των εκβολών (που προστατεύεται από τη σύμβαση Ραμσάρ), ώστε να σχεδιαστούν κατάλληλα μέτρα αντιστάθμισης.
Appears in Collections:ΠΣΕ Διπλωματικές Εργασίες



Items in Apothesis are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.