Please use this identifier to cite or link to this item: https://apothesis.eap.gr/handle/repo/18947
Title: Σύνδεση της εικονογράφησης με το κείμενο στο σχολικό εγχειρίδιο της φυσικής Β' Γυμνασίου
Authors: ΣΤΕΡΠΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ
Issue Date: 6-Nov-2008
Abstract: ΠΕΡΙΛΗΨΗΣκοπός της παρούσας Διπλωματικής Εργασίας είναι να διερευνηθεί η σύνδεση της εικονογράφησης με το κείμενο στο σχολικό εγχειρίδιο της Φυσικής της Β' τάξης του Γυμνασίου.Το δείγμα της έρευνας αποτελείται από 260 μονάδες ανάλυσης εικόνας και 191 μονάδες ανάλυσης κειμένου. Το πλέγμα ανάλυσης του εμπειρικού υλικού αποτελείται:α) από την κατηγοριοποίηση όλων των εικόνων και των κειμένων του εγχειριδίου. Η μεν κατηγοριοποίηση των εικόνων γίνεται σε δύο κατευθύνσεις: πρώτον ανάλογα με το βαθμό συμφωνίας της εικονογράφησης με την ανθρώπινη οπτική αντίληψη, (ρεαλιστικές, συμβατικές και απεικονίσεις υβρίδια) και δεύτερον ανάλογα με τη λειτουργία της εικονογράφησης, (αναλυτικές, αφηγηματικές, ταξινομητικές, και μεταφορικές εικόνες). Η δε κατηγοριοποίηση των κειμένων γίνεται ανάλογα με το είδος των μονάδων κειμένου (αναφορές , δραστηριότητες, πειράματα, ιστορικές αφηγήσεις).β) από την ανάλυση της σχέσης της εικονογράφησης με το αντίστοιχο κείμενό της σε σχεδιαστικό επίπεδο και σε νοηματικό επίπεδο. Στο σχεδιαστικό επίπεδο εξετάζεται η σχετική θέση εικόνας-κειμένου στη σελίδα (οριζόντια και κατακόρυφη διάταξή τους), η ρητή ή μη σχέση μεταξύ τους και η συνοχή τους στο δισέλιδο. Στο νοηματικό επίπεδο εξετάζεται ο τρόπος σύνδεσης των δύο σημειωτικών συστημάτων (απεικονιστικού και γλωσσικού) και δημιουργούνται οι κατηγορίες: η εικόνα διευρύνει το κείμενο, το οργανώνει ή το συμπυκνώνει, το παραδειγματοποιεί, το επαναλαμβάνει, λειτουργεί ως πειστήριό του, είναι οδηγός δραστηριοτήτων και είναι διακοσμητική.Από την ανάλυση προκύπτει, ότι στο συγκεκριμένο σχολικό εγχειρίδιο κυριαρχεί η ρεαλιστική απεικόνιση, όσον αφορά στο είδος των εικόνων και η αφηγηματική όσον αφορά στη λειτουργία τους. Ο απεικονιστικός κώδικας είναι σχετικά καλής ποιότητας σε μια προσπάθεια όχι μόνο επίδειξης του φυσικού κόσμου αλλά και εξήγησής του. Διαπιστώνεται πυκνή διασύνδεση κειμένου – εικόνας, με κυρίαρχη την ρητή σχέση μεταξύ τους και την πολύ καλή συνοχή τους στο δισέλιδο. Σημειωτικά οριζόντια η απεικόνιση είναι στο ρόλο του «δεδομένου» και κατακόρυφα στο ρόλο του «πραγματικού», ενισχύοντας έτσι τα στοιχεία της αναπλαισίωσης της γνώσης στη σχολική της εκδοχή και κυρίως τη μυθοποίηση. Στη νοηματική σύνδεση εικόνας – κειμένου υπάρχει σχετική ποικιλία (όχι απαραίτητα ωφέλιμη παιδαγωγικά), με τις εικόνες που επαναλαμβάνουν το κείμενο και που το παραδειγματοποιούν να βρίσκονται στις δύο πρώτες θέσεις.ABSTRACTThe purpose of the present diplomatic project is to surrey the linkage between visual representation and written language in the school physical science textbook for the second grade of high school.The sample of this survey consists of 260 units of visual representations and 191 units of written language analysis. The analysis nexus of the empirical material consists of:a) The categorisation of all visual representations and written language in the textbook. The categorisation of the visual representations is examined in two levels: firstly according to the level of accordance of the visual representations with the human optical perception (realistic, conventional and hybrid representations) and secondly according to the function of the visual representation (analytical, narrative, classificatory and metaphorical representations). The categorisation of the written language is examined according to the nature of the text units (reports and activities, experiments, historical narrations).b) Through the examination of the linkage of the visual representation to the corresponding written language in design mode and notional mode. Through design mode the relevance of the visual representation and written language on the page (vertical and horizontal axe) is examined the strict or not relation between them and their coherence on the two- page layout. Through the notional mode the linkage of the two semantic modes (visual representation and linguistic) is examined and categories are formed: the visual representation expands the written language, it organizes or concentrates, exemplifies, repeats, testifies, makes it activity- based and decorates.Through examination occurs that in the particular textbook dominate the realistic, representation regarding the kind of the visual and narrative regarding the function of the visual. The representation mode is of relatively good quality and in the role, not only of representing the natural world but also his explanation. It is established that there is strong link between written language and visual representation with the domination of the explicit relation between them and their excellent coherence in the two-page layout. Semantically horizontally the visual representation is in the mode of "granted" and vertically in the mode of "real" reinforcing the elements of reframing of knowledge in its school version and particularly in myth making. In the meaning linkage of visual representation to written language there is relevant variety (not necessarily educationally useful) with the visual representation that repeats the written language and that exemplifies is found in the two first places.
Appears in Collections:ΕΚΠ Διπλωματικές Εργασίες

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
STERPIS%20NIKOLAOS.pdf2.83 MBAdobe PDFView/Open


Items in Apothesis are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.